Дөл хөлийнх нь доороос дээш дүрэлзсэн ч удалгүй бөхөв.
Энэ нь түүний хорин гурав дахь оролдлого байлаа.
Гэвч тэр дахиад л бүтэлгүйтэв.
Аннагийн духан дээр хөлсний дуслууд тасралтгүй цийлэгнэж байсан ч тэр гарынхаа ар талаар арчаад л байлаа. Төд удалгүй дээш дүрэлзэх дөлний шаржигнасан чимээ дахин сонсогдов.
Амрах завсаргүй, нэг дасгал дуусмагц дараагийнх нь эхэлнэ. Шидтэн бүсгүйн өмсгөл хажууд нь цэвэрхэн эвхээстэй хэвтэж байв. Анна өөрөө ингэж шаардаагүйсэн бол шинэ өмсгөл нь аль хэдийн үнс болон шатчих байлаа.
Аз болоход Роланд Дөрөвдүгээр ханхүү байсан тул түүнд хэрэглэх хэдэн нөөц өмсгөл олоход хэцүү байсангүй. Тэр үйлчлэгч Тайраар үйлчлэгч бүсгүйчүүдийн Аннад зориулж цуглуулсан бүтэн хувин дүүрэн өмсгөл авчруулжээ.
Хорин дөрөв дэх оролдлого нь эцэстээ амжилттай болов. Дөл хөлийнх нь доороос дээшлэхээ больж, оронд нь гар дээр нь гарч ирэв. Тэр гараа аяархан хөдөлгөж, дөлийг хурууныхаа үзүүрт хүргэхийг оролдсон ч дөл гэнэт хоёр удаа чичирч, гарыг нь даган дээш авирлаа. Ханцуй нь галд автаж, удалгүй дөл ханцуйнаас тархан, бүх өмсгөлийг нь бүрхэв.
Анна дөлийг унтраасан ч өмсгөл нь аль хэдийн бүрэн шатсан байлаа. Тиймээс тэр хувинтай хувцас руу очиж, шинэ өмсгөл авав.
Ийм явдал анх удаа тохиолдож байгаа нь биш байв. Гэхдээ тэр болгонд Роланд өөр тийш харж, өөр зүйл ширтэж байгаа дүр үзүүлдэг байлаа. Анна өөрөө үүнд огт санаа зовдоггүй байсан ч тэр ингэдэг байв.
Үнэндээ Роланд хүчтэй эсэргүүцээгүйсэн бол Анна бүх хувцсаа тайлаад, цагаан өдрөөр нүцгэнээрээ бэлтгэл хийх байсан биз! Гэвч Роланд түүний сайхан галбирыг бүтнээр нь харсан ч нүцгэн бүсгүйтэй тайван ажиллаж чадахгүй байлаа. Ялангуяа тэр бүсгүй дөл болон хувирч, биеэс нь ер бусын увдис цацарч байхад бүр ч хэцүү.
Роланд толгой сэгсрэн, бузар бодлоо хойш тавив. Одоохондоо шидийн хүчийг эзэмших амаргүй бололтой. Түүний Аннад тавьсан жинхэнэ зорилго нь дөлийг тийм хэмжээнд хянаж, өөрийн хувцсыг шатаалгүйгээр алганаасаа эсвэл хурууныхаа үзүүрээс дөл гаргаж чаддаг болох явдал байлаа. Гэхдээ тэр бас хашаанд байсан төмөр гулдмайг хайлуулахуйц өндөр температуртай дөл гаргахыг хүсэж байв.
Анна гуч дахь оролдлогоороо бүтэлгүйтсэний дараа, дараагийнхаа оролдлогыг хийхээс нь өмнө Роланд түүнийг зогсоож, амрахыг хэлэв.
Анна түүн рүү гайхсан янзтай харсан ч өөр хариу үзүүлсэнгүй.
Роланд өөрөө очихоос аргагүй болж, бүр охины гараас хөтөлсөөр сандалд хүргэж, хүчээр суулгав.
«Чи ядарчээ. Ядарсан үедээ амрах хэрэгтэй. Хэт яарах хэрэггүй, бидэнд цаг байна.» Тэр хөлөрсөн духных нь хөлсийг арчиж өгөөд, «Үдээс хойших цайгаа эртхэн ууцгаая» гэв.
Грейкаслын вант улсын язгууртнууд үдээс хойших цай уудаг заншилгүйг Роланд мэддэг байлаа. Энэ ертөнцийн бүтээмж маш доогуур тул жирийн хүмүүс ийм тансаг хоол амтлах боломж ховор. Эндхийн хүмүүс өдөрт гурван удаа хооллодогт ч дасалгүй байхад, дөрөв дэх хоолны тухай ярих ч хэрэггүй. Харин язгууртны залуус энэ үеэр ихэвчлэн цуглаж, баар эсвэл казинод зугаацдаг байв.
Энэ заншлыг энд бий болгоё гэвэл, тэд үүнийг мэддэггүй тул ханхүү өөрөө үйлчлэгч, тогоочийн ажлыг түр орлон хийхээс өөр аргагүй байлаа. Тэр хөнгөн зууш бэлдэх хэрэгтэй байсан ч цай байхгүй тул шар айргаар орлуулжээ. Харин цаашдаа заавал цай олж авах хэрэгтэй байв.
Ийнхүү цайзын арын цэцэрлэг дэх модон байшинд Грейкаслын вант улсын анхны үдээс хойших цайны цуглаан болов.
Анна тансаг зуушаар дүүрэн тавагнуудыг хараад нүдэндээ итгэсэнгүй. Идэх юм хэзээнээс ийм сайхан харагддаг болчихов?
Тэр идсэн бялууныхаа яг нэрийг мэдэхгүй байсан ч гаднаасаа цав цагаан, дээр нь тод улаан жимснүүд бөөгнөрөн тавигдсан нь хоолны дуршил төрүүлж байлаа. Ялангуяа нарийн боовны захыг хүртэл тансаг хээгээр чимэглэсэн байхыг хараад Анна ертөнцийн талаарх үзлээ дахин өөрчлөхөөс аргагүй болов.
Роланд Аннагийн балмагдсан төрхийг бахархалтай ажиглав. Тэр хөдөөний охин шиг харагдахын зэрэгцээ бага зэрэг айсан шинжтэй байлаа. Цөцгийтэй бялууны дээрх гүзээлзгэнийг элсэн чихэрт дарсан тул шинэхэн амт ч үгүй байсан ч бялуунаас юу ч үлдсэнгүй.
Роланд өөрөө идэхээс илүү шидтэн бүсгүйн хооллож буй царайг харах нь сэтгэл ханамжтай байдгийг олж мэдэв. Тэр бялууг амандаа болгоомжтой хийж буй Аннаг ажиглав. Цэнхэр нүд нь гэрлийн цацраг гаргах шахаж, үс нь салхинд зөөлөн намилзана. Үүнийг хараад Роландын сэтгэл хөөрч, зүрх нь хагарах шахав. Тэр дотроо «Дараагийн удаа үүнээс муу юм хийж болохгүй нь!» гэж бодов.
За яах вэ, сэтгэл хөдлөлийг нь хөгжүүлэхийн зэрэгцээ авьяасыг нь хөгжүүлэх нь ч маш чухал байлаа.
Аннаг бэлтгэл хийхэд нь ажиглаж, түүнтэй хамт үдээс хойших цай уух нь Роландын өдөр тутмын амьдралынх нь нэг хэсэг болж, тэр төрийн хэрэгт огт анхаарахаа больжээ. Харин Баров бүхнийг нь хариуцаж, ажил хэрэг тодорхой, эмх цэгцтэй байхыг хангаж байв.
Гурван өдрийн дараа Баров Роландын ажлын өрөөнд түүний хүссэн Хилийн суурингийн аж үйлдвэрийн талаарх мэдээллийг авчрав. Энэ нь үнэхээр итгэмээргүй явдал байлаа. Дөрөвдүгээр ханхүү асан Роланд ийм их, ээдрээтэй тайланг үзэж суух тэвчээр урьд нь огт гаргаж байгаагүй юм.
Үнэндээ одоо ч тэр тэвчээргүй байв. Роланд хоёрхон мөр уншаад толгой нь эргэж эхлэхэд Баровт шууд хэлэв: «Чи надад уншиж өг.»
Тэр Баровыг нэг цагийн турш сонссоны эцэст нэг алдаа олж хараад, «Хилийн суурингийн жил бүрийн өвлийн татвар болон худалдааны орлого яагаад тэг гэж?» хэмээн асуув.
Өвөл хүйтэн байдаг тул ургац буурахыг ойлгож болно. Гэхдээ шууд тэг болчихсон гэж юу гэсэн үг вэ? Нутгийнхан ичээндээ ордог зуршилтай юм уу?
Баров хоолойгоо засаж, «Эрхэм ээ, та мартчихсан юм уу? Өвлийн сарууд бол “Чөтгөрийн сарууд”-ын үе. Тэр үед хот хилээ хамгаалах ямар ч чадваргүй болдог тул бүх оршин суугч Урт дууны бэхлэлт рүү нүүлгэн шилжих ёстой. Гэхдээ санаа зоволтгүй, таны аюулгүй байдал мэдээж нэн тэргүүнд тавигдана» гэв.
«Чөтгөрийн сарууд?» Роланд энэ үгийг өмнө нь сонсож байснаа санах шиг болов. Сүнсний тухай яриа, хорон шуламсын домгийг тэр нэг их нухацтай авч үздэггүй, энэ бүхнийг соёл иргэншилгүй ертөнцийн утгагүй ярианы нэг хэсэг гэж үздэг байлаа. Гэвч одоо шидтэн бүсгүйчүүд үнэхээр байдаг болохоор мангасууд ч зүгээр нэг төсөөлөл биш бололтой. Тэгвэл... сүнс зэрэг бусад алдартай домгуудын тухайд яах вэ?»
Язгууртан байхдаа боловсрол эзэмших үед нь түүхийн багш нь «Чөтгөрийн сарууд»-ын тухай дэлгэрэнгүй тайлбарлаж өгч байжээ. Өвөл бүр анхны цас орж, нар уулсын цаагуур орсны дараа гэрэлгүй өтгөн харанхуй нөмөрнө. Тэр мөчид Тамын хаалга нээгддэг аж.
Тамын муу ёрын сүнснүүд амьд биесийг бузарлан, чөтгөрийн боол болгоно. Зарим амьтан хүчирхэг чөтгөрийн араатан болж хувирах бөгөөд тэдний цорын ганц зорилго нь хүн төрөлхтөн рүү довтлох явдал байв. Ихэнх шидтэн бүсгүй энэ улиралд төрдөг бөгөөд үүнээс болж тэдний хүч ердийнхөөсөө хавьгүй илүү болдог ажээ.
«Та тэднийг харж байсан уу? Тамын хаалгыг хэлж байна» гэж Роланд асуув.
«Эрхэм ханхүү, жирийн хүмүүс тэднийг яаж очиж үзэх юм бэ?» Баров дахин дахин толгой сэгсрээд, «Утгагүй зүйл бүү ярь. Тэд гарч ирдэг тэр уулсыг эзлэн давахын аргагүй. Тэр уулсын ойролцоо очиход хүртэл хорт хийд нь өртөж, эхлээд толгой бага зэрэг өвдөнө, хүндэрвэл бүр ухаан санаагаа алдана. Харин...» гэв.
«Харин яах юм?»
«Харин очих гэж буй хүн нь шулам бол өөр хэрэг. Бурхны нигүүлслээс унаж, чөтгөрийн гар хөл болсон учраас Тамын хаалгыг зөвхөн шулам л очиж үзэж чадна. Мэдээж тэд муу ёрын хүрэлтээс айх шаардлагагүй.» Шуламсын тухай дурдахдаа Баров цэцэрлэгийн зүг хяламхийв.
«Чөтгөрийн араатнуудыг та өөрөө харж байсан уу?» Роланд туслах сайдын анхаарлыг буцаан татахын тулд ширээг тогшив.
«Би тэднийг хараагүй. Таны адил би ч бас улсын хилд анх удаа ирж байна. Улсын төв хэсгийн шилтгээнд жинхэнэ чөтгөртэй нүүр тулсан хүн цөөхөн байдаг юм» гэв.
Хэрэв жил бүр нүүлгэн шилжих шаардлагатай юм бол тэр энэ газрыг хэрхэн хөгжүүлэх билээ? Эхэндээ тэр Хилийн сууринг үржил шимгүй газар боловч хөгжүүлэх боломжтой гэж бодож байсан. Харин одоо энэ нь хий хоосон мөрөөдөл мэт санагдав.
«Хэрэв бид Урт дууны бэхлэлтэд чөтгөрийн араатнуудыг эсэргүүцэж чаддаг, тэд ялагдашгүй биш бөгөөд алж ч болдог юм бол Хилийн сууринд ч бас тэднийг яагаад ялж болохгүй гэж?»
«Урт дууны бэхлэлт өндөр хэрэмтэй. Түүнчлэн Райан гүнгийн шилдэг цэргүүд тэнд байрладаг. Энэ Хилийн сууринтай огт адилгүй, ийм жижигхэн газрыг түүнтэй яагаад ч зүйрлэхгүй» гэж Баров тайлбарлаад, «Хилийн сууринг анх байгуулахдаа бэхлэлтэд эрт сэрэмжлүүлэг өгөх зорилготой байсан. Тиймээс хотыг Хойд уулын налуу болон Чишүй мөрний дунд байгуулсан юм» гэв.
Тэгэхээр түүний хот ердөө л дайсныг хааж тогтоох их бууны мах байжээ. Дайсан нэвтэрч болох цорын ганц зам нь энэ байсныг сонсоод Роланд гашуунаар инээв.