Үзэгчдийн дунд байсан Гадаад бүлгэмийн бүх шавь Ду Линфэйгийн сая хэлсэн үгэнд ёжлон инээлдэв. Тэдний хэн нь ч Бай Шяочуньий ургамал, өвсний талаарх мэдлэг түүнтэй эн зэрэгцэж чадна гэдэгт итгэсэнгүй.
Ялангуяа Бай Шяочуньий хамгийн сүүлд хэлсэн үгийг сонссоны дараа бүр ч итгэх аргагүй санагджээ. Тэр залгасан ургамлуудыг зүгээр л сохроор таах гэж байгаа нь илт байв.
— Хэрэв Бай Шяочунь үнэхээр тэр бүх төрлийн ургамлыг таньж чаддаг юм бол ургамал, өвсний эхний гурван ботийн талаарх мэдлэг нь Жоу Синьци эгчийн түвшинтэй эн зэрэгцэнэ гэсэн үг! Тийм зүйл яаж боломжтой байх вэ!?
— Аа, тэр зүгээр л хүн бүрийг төөрөгдүүлэх гэж битүү утгатай ярьж байна. Энэ залуу үнэхээр яршигтай юм! Ядаж эцэст нь луйварчин гэдэг нь илчлэгдэх нь!
Хүн бүр Бай Шяочуньийг шоолж, дооглож байхад тэр хөмсгөө үл ялиг зангидан зогсоно.
— Та нар одоо хангалттай юу?
Түүний царай мөс шиг хүйтэн байлаа. Эцэст нь зүрхэнд нь жинхэнэ уур дүрэлзэж эхэлжээ. Хэрэв энэ нь тулаан байсан бол тэр ингэж мэдрэхгүй байх байв. Харин эм найруулагчийн их мастер болох гэсэн агуу хүсэл мөрөөдөлтэй түүнд ургамал, өвсний талаарх чадварыг нь эргэлзэн үгүйсгэх нь асар том доромжлол байлаа.
— Намайг зүгээр л азтай байсан гэж хэлж болно. Шидэт эд зүйлсийнхээ ачаар ялсан гэж ч хэлж болно. Харин ургамал, өвсний Даогийн тухайд гэвэл, та нарын өнгөц мэдлэг тэнгэр, газрын уудам хийгээд гүнийг харж чадна гэж битгий бод!
Түүний дуу хоолой сүрлэг, нухацтайгаар цуурайтахад жижигхэн бие нь гэнэт сүндэрлэсэн уул шиг харагдав. Гадаад бүлгэмийн шавь нарыг хүйтнээр ширтэхэд тэдний инээд гайхсан харцаар солигджээ.
Ду Линфэй хүртэл балмагдав. Түүний өмнө зогсож буй Бай Шяочунь саяхны Бай Шяочуньөөс огт өөр хүн шиг санагджээ.
Бай Шяочунь хүйтнээр хамраа сорон, ханцуйгаа сэгсрэв. Ердийн дур булаам атлаа яршигтай төрхөө хаясан тэрээр гараа ардаа зөрүүлэн, эргэн тойрноо хүйтнээр ажиглаад, хачин бөгөөд үгээр дүрслэхийн аргагүй сүр хүч цацруулан ярьж эхлэв.
— Энэ сүнслэг ургамлыг түр зуур Хар-цагаан цахирмаа гэж нэрлэе. Түүний дотор Алт-мөнгөн үндэс, Тэнгэрийн шар навч, Усан тор өвс, Есөн газрын жимс, Мушгиа эд, Хил үүлний цэцэг, Салхи хайгч иш, Ян шингээгч жимс... бий.
Түүнийг үргэлжлүүлэн ярих тусам өнөөх сүр хүч улам бүр нэмэгдэж, үзэгчдийн царайд хачирхалтай илэрхийлэл тодров.
Ялангуяа Ду Линфэйгийн хөмсөг улам гүнзгий зангирчээ. Тэр Бай Шяочуньий нэрлэсэн бүх эмийн ургамлыг мэддэг бөгөөд тэдгээр нь үнэхээр ургамал, өвсний эхний гурван ботид багтдаг байв. Гэвч залгасан ургамлын дотроос тэдгээрийн оршин буйг нотлох өчүүхэн ч шинж тэмдэг олж харж чадсангүй.
Ду Линфэй хамраа сорон, Бай Шяочунь залгасан ургамлыг үнэхээр таньж байгаа гэдэгт огт итгэсэнгүй.
— Чи ургамал, өвсний эхний гурван ботид гардаг хэдэн ургамлын нэрийг зүгээр л дур мэдэн цээжээр хэлэх гэж байгаа бололтой. Хэрэв чи тэр бүх ургамлыг үнэхээр цээжээрээ хэлж чадвал би ялагдсан байна. Үнэндээ би ялагдсанаа хүлээн зөвшөөрье.
Хүн бүр дахин Бай Шяочуньийг шоолж эхлэв.
— Тийм ээ, зөв хэллээ! Чи үнэхээр чаддаг юм бол ургамал, өвсний эхний гурван ботийг бүхэлд нь цээжээр хэлээд үз! Тэгвэл гарцаагүй ялна!
— Битүү утгатай харагдах гэж байгаа юм уу? Өнгөц мэдлэг гэнэ ээ? Тэнгэр, газрын уудам гэнэ ээ? Өнгөц мэдлэгтэй нь чи өөрөө байна! Ургамлыг танихгүй бол танихгүй гэдгээ шууд хэл. Хүнийг хуурах гэж оролдох хэрэггүй. Ямар жигшүүртэй юм бэ!
Бай Шяочунь Ду Линфэйг хүйтнээр харснаа, дараа нь олны зүг эргэж харав. Тэгээд инээгээд, ургамал руу дахин харж, үргэлжлүүлэн ярив.
— Зуун өвсний үндсийг гучин жил ургуулж, гүйцэд ургасан Зуун өвс болгоно. Иш, судсыг нь салгаж, шарсныхаа дараа сүнслэг усанд дэвтээнэ. Дараа нь тэдгээрийг Тэнгэрбүүдгэр навчтай залгавал энэ өвөрмөц толбон хээ үүснэ.
Бай Шяочунь гараа даллахад үл ялиг салхи босож, ургамлын нэг навчийг өргөн, өвөрмөц толбон хээг нь ил гаргав.
— Есөн Тэнгэрбүүдгэр навчийг нэг навч болгон нэгтгээд, ургах явцад нь Цагаан түлэлт цэцгээр тэжээсэн байна. Үүнийг яг эндээс харж болно!
— Цагаан түлэлт цэцэг зуун нас хүрч байж л дэлгэрдэг. Дэлгэрснийх нь дараа ердөө зуун амьсгалын хугацаанд түүнийг Хошоонгор хүн орхоодойтой залгах ёстой. Тэгээд тэр хүн орхоодойгоор Тэнгэрбүүдгэр навчийг тэжээнэ. Энэ цагаан цэцэг бол гарцаагүй Цагаан түлэлт цэцэг мөн!
— Хошоонгор хүн орхоодойг сүнслэг галаар шарахад эцэст нь гандаж, навчны мөн чанарыг хүн орхоодойд шингээнэ. Ингэснээр Хавтгай хуягт үр ургахад нь тусалж, тэр хоёр нэгдэж чадна!
— Тэгээд өнөөх Хавтгай хуягт үр...
Бай Шяочунь ярингаа сүртэй дохиж занган, өөрийн дурдсан нотолгоо бүхий сүнслэг ургамлын янз бүрийн хэсгийг зааж байв. Түүний тайлбар туйлын нарийн төдийгүй, холбогдох арга техниктэй нь хүртэл хамт байлаа. Удалгүй доог тохуу хийсэн харцнууд арилж, хүн бүр хүндээр амьсгалж эхлэв. Царай нь барайсаар, эцэст нь Гадаад бүлгэмийн бүх шавийн нүүрэнд итгэж ядан гайхсан байдал тодорчээ. Зарим нь бүр цочирсондоо чангаар уулга алдав.
— Боломжгүй!!
— Тэнгэр минь, тэр яаж үүнийг хийж байна вэ!?
Бай Шяочуньий хэлсэн өгүүлбэр бүр эдгээр хүмүүсийн нүүрэн дээгүүр үл үзэгдэх алга бууж буй мэт байлаа. Эцсийн эцэст тэд бүгд эм найруулагчийн шавь нар. Түрүүнд нь сүнслэг ургамалд нуугдсан нууцыг олж харж чадаагүй ч Бай Шяочуньий нарийн тайлбарыг сонсоод бүх зүйл гэнэт учиртай мэт санагджээ.
Бай Шяочуньий хэлсэн бүхэн зөв бөгөөд бүрэн байлаа. Түүний үзүүлбэр Гадаад бүлгэмийн бүх шавийн нүүр дундуур буусан асар том алга шиг санагдав.
— Энэ Бай Шяочунь ургамал, өвсний тал дээр ийм аймшигтай мэдлэгтэй гэж хэн санах вэ!?
Гадаад бүлгэмийн шавь нарын зүрхэнд дэлбэрэлт нижигнэж байгаа мэт болов. Өмнө нь Бай Шяочуньийг шоолж, дооглож байсан нь одоо өөрсдийнх нь нүүрийг халуу шатаан өвтгөж байлаа.
Түүнээс ч илүү гайхалтай нь, тэр тайлбаруудаа илт урвуугаар дүгнэж гаргасан байв. Тэр залгасан ургамлыг зүгээр л хараад залгалтын аргыг нь таньж чаджээ. Үүнийг зөвхөн ургамал, өвсний талаарх төсөөлөхийн аргагүй өндөр түвшний мэдлэгтэй хүн л хийж чадна.
Сүнь настны нүд хүртэл итгэж ядан бүлтийлээ.
— Тэр бүхнийг урвуугаар дүгнэж байна! Тэр... тэр ургамал, өвсийг үнэхээр итгэмээргүй түвшинд ойлгожээ...
— Тэр ердөө л эм найруулагчийн шавь атлаа Оргилын эзэн өөрийн гараар залгасан сүнслэг ургамлыг шинжилж чаддаг байна. Энэ... энэ...
Ли Цинхоугийн нүд тод гэрэлтэж, өмнө нь таньдаг байсан Бай Шяочуньээ харж байгаа гэдэгтээ бараг итгэж чадахгүй байв.
Ду Линфэйгийн царай үнсэн саарал болж, тэр арагш ганхав. Ургамал, өвсний талаарх өөрийн ур чадварын түвшнээс харахад Бай Шяочуньий тайлбарыг сонсмогцоо түүний зөв гэдгийг ойлгожээ. Үнэндээ Бай Шяочунь ярьж байхдаа хэд хэдэн удаа юу хэлснийг нь тэр бүр ойлгож ч чадаагүй. Энэ мөчид тэр туйлын их ичгүүрт автсан байлаа.
Бай Шяочунь ямар ч шидэт арга хэрэглээгүй. Гэсэн хэдий ч түүний хэлсэн өгүүлбэр бүр ургамал, өвсний талаарх ойлголтод нь тулгуурлаж байв. Тиймээс өгүүлбэр бүр нь тэнгэрлэг чадвар, шидэт эд зүйл мэт болж байлаа. Ду Линфэй болж буй бүхнийг ухаарч ч чадахгүй байв. Оюун ухааных нь дотор аянга ниргэж байгаа мэт санагдан, тэр улам бүр цонхийн дахин дахин ухарлаа.
— Галт хэрээний шанага болон Есөн дөлт тэнгэрийг ашиглавал сүнслэг жижиг булцууг хурц нарны гэрэлд тэсвэртэй болгож болно. Тэдгээрийг Хэрээний шанаганы жимстэй нэгтгэвэл Хар гавлын сараана цэцэг ургана! Энэ бол миний таньдаг сүнслэг ургамлуудын сүүлчийнх байлаа.
Бай Шяочунь тайлбараа дуусгахад хүжний тал шатах хугацаа зарцуулав. Түүний нүд аянга мэт гялалзан олныг нэгжин харснаа, эцэст нь Ду Линфэй рүү шууд чиглэв.
— Ду эгч ээ, бүлгэмийн эрхэм нөхөд өө. Ургамал, өвсний Дао гүн бөгөөд өргөн уудам, түүнд туйлын тогтсон зүйл гэж үгүй. Хэрэв тийм биш байсан бол ургамал, өвсний талаарх мэдлэгээ ахиулах боломж та нарт байхгүй байх байсан. Гэтэл та нар намайг ургамал, өвсний эхний гурван ботид гардаг бүх ургамлыг нэрлэ гэж хүсэж байна. Үүнд чинь юу нь хэцүү байгаа юм бэ!?
Тэр эрүүгээ чангалан, ханцуйгаа сэгсрээд цээжээрээ нэрлэж эхлэв.
— Сүнслэг өвлийн хулс...
— Газрын лууны жимс...
— Бэхэн үндэс...
Түүний дуу хоолой цэвэр, царай нь тайван байлаа. Талбайг бүрэн нам гүм эзэлжээ. Түүний үг цуурайтах бүрд хүн бүрийн нүүрэн дундуур хоёр дахь удаагаа үл үзэгдэх аварга алга бууж буй мэт санагдана.
Тэнд байсан бүх хүн гүнээ ичсэн байдалтай болж, уулга алдах чимээ сонсогдов. Зарим нь бүр ургамал, өвсний талаарх мэдээлэл бүхий хаш чулуун хуудас гарган авч, Бай Шяочуньий хэлж буй зүйлтэй тулган харж байлаа. Удалгүй тэд чичирч эхэлсэн бөгөөд цочрол нь улам нэмэгдэв.
Ду Линфэй үхсэн хүн шиг цонхийж, Бай Шяочуньийг сүнс харсан мэт ширтэн ухарсаар байлаа.
Тэр түрүүнд ёжтой үг хэлсэн шалтгаан нь гучин мянган өөр төрлийн эмийн ургамлыг цээжээрээ нэрлэж чаддаг хүнийг хэзээ ч хараагүйтэй холбоотой байв. Түүний хувьд энэ нь боломжгүй зүйл мэт санагдсан. Хэрэв хэн нэгэн үнэхээр үүнийг хийж чаддаг юм бол ургамал, өвсний талаарх мэдлэг нь аль хэдийн тэнгэрийг тэрслэхүйц түвшинд хүрсэн байх ёстой гэж боджээ.
Цаг хугацаа өнгөрөх тусам Бай Шяочунь улам хурдан ярив. Тэр бараг ганц амьсгаагаар хоёр цагийн турш тасралтгүй ярьжээ. Үзэгчдэд бараг ямар ч хугацаа өнгөрөөгүй мэт санагдсан бөгөөд тэдний бараг бүгд Бай Шяочуньий уншлагыг даган судлахын тулд хаш чулуун хуудас гарган авсан байв.[1]
Хоёр цагийн дараа тэр бүх эмийн ургамлын нэрийг хэлж дуусав. Тэгээд хэсэг зуур үхлийн нам гүм тогтсоноо, талбайн гадна хүртэл сонсогдох хүчтэй шуугиан дэгдэв.
— Тэнгэр минь... Нэг ч алдаа гаргасангүй! Бүгд бүрэн зөв байлаа... Би ийм зүйл өөрийн нүдээр үзсэн гэж үү!!
— Бүх гучин мянган эмийн ургамал... Бай Шяочуньий ургамал, өвсний талаарх мэдлэг үнэхээр аймшигтай юм. Түр хүлээ... ургамал, өвсний чулуун хөшөөд дээр тэр хэддүгээрт бичигдсэн байдаг билээ?
— Ду Линфэй ургамал, өвсний талаарх мэдлэгээр Бай Шяочуньтэй өрсөлдөнө гэдэг өндгөөр хад цохихтой адил юм!
Шуугиан үргэлжилж байхад Ду Линфэй Бай Шяочуньийг улам их хорсолтой харна. Тулаанд ялагдсан нь түүнд ийм мэдрэмж төрүүлээгүй. Харин яг одоо ургамал, өвсний талаарх мэдлэгийн хувьд тэр бүрэн бөгөөд төгс ялагджээ.
Гайхалтай азтай, олон шидэт эд зүйлтэй Бай Шяочунь ургамал, өвсний мэдлэгээр өөрөөс нь ийм асар их түрүүлсэн байна гэж тэр яаж төсөөлөх билээ?
Энэ нь түүнд хүнд цохилт болсон тул тэр гашуунаар инээмсэглэхээс өөр аргагүй болов. Тэгээд Үүл хөөрөх хүжийг түүн рүү шидэж өгөөд, эргэн талбайгаас зугтан гарлаа. Тэр ингэж их ичсэн байхад энд үлдэх тухай бодох ч боломжгүй байв.
Ду Линфэй явсны дараа эргэн тойронд байсан Гадаад бүлгэмийн шавь нар бүр ч их ичиж эхлэв. Тэд яаран гараа хавсран Бай Шяочуньд мэхийгээд, дараа нь сандран холдлоо. Тэдний мэдэрсэн гүн цочрол хэр удаан үргэлжлэхийг төсөөлөхөд амархан байлаа.
Удалгүй талбай бараг хоосров. Ард нь Бай Шяочунь л үлдэж, тэр хуурайхан ханиалгав. Энэ удаа тэр үнэхээр чаджээ гэдгээ ойлгов. Үүл хөөрөх хүжийг хураан тавиад, Ли Цинхоу руу болгоомжтой харав.
— Шавь нь... одъё доо.
Тэр эргэнгүүтээ маш хурдан холдсон тул араасаа бараг тоос босгож орхив.
Сүнь настан Бай Шяочуньийг холдон одохыг ажиглахад нүдэнд нь тодорсон цочрол арилаагүй хэвээр байлаа.
— Оргилын эзэн, энэ хүү... үнэхээр онцгой юм байна! гэж тэр аяархан хэлэв.
Ли Цинхоу толгойгоо гэдийлгэн чангаар инээгээд, ханцуйгаа даллан уулын орой руу буцан нисэв.
[1] За, би тооцоод үзлээ. Тэр хоёр цагийн дотор 30,000 үгийг цээжээр хэлэхийн тулд секунд тутамд дөрвөөс илүү ургамал хэлэх шаардлагатай болно. Дэлхийн хамгийн хурдан ярьдаг хүн секундэд ойролцоогоор найман үг хэлж чаддаг тул энэ нь боломжгүй зүйл биш!