Би тэнгэрийг тамгална

1-р анги

1-р бүлэг: Эрдэмтэн Мэн Хао

Сонсох

Жао улс маш жижигхэн улс байлаа.¹ Наньшань тивийн бусад жижиг улсын адил тэндхийн хүмүүс Дорнын Нутаг дахь Их Таныг², тэр дундаа Чананийг³ биширдэг байв. Энэ бишрэл зөвхөн хаанд нь байсангүй. Жао улсын ном эрдэмтэй хүмүүс бүгд адилхан. Алс холын нийслэл дэх Тангийн Цамхагийн орой дээр өөрсдөө зогсож буй мэт тэр газрыг сэтгэлдээ тодхон төсөөлдөг байлаа.

Дөрөвдүгээр сарын энэ өдөр хэт хүйтэн ч биш, аагим халуун ч биш байв. Зөөлөн салхи газар дэлхийг илбэн, Умардын цөлд эгшиглэх цян ди лимбэнүүдийн дээгүүр өнгөрч, Их Таны нутгийг туулан үлээнэ. Үдшийн бүдэг тэнгэрийн дор манан шиг тоосыг хөөргөсөн салхи эргэлдэн мушгирсаар Жао улсын Дачин ууланд хүрч, оргил дээр суух нэгэн залуугийн биеийг шүргэн өнгөрөв.

Тэр туранхайдуу биетэй, гартаа хулуу сав барьсан, бичгийн хүний цэвэрхэн хөх дээл өмссөн залуу байлаа. Арван зургаа, арван долоо орчим настай харагдана. Нуруу өндөр биш, арьс нь бага зэрэг бор ч гэлээ гялалзсан нүднээс нь ухаан цацарч байв. Гэвч тэр бүх сэргэлэн байдал духан дээр нь тогтсон үрчлээнд дарагджээ. Яахаа мэдэхгүй төөрөлдсөн хүн шиг харагдана.

— Дахиад л бүтэлгүйтлээ... — хэмээн тэр санаа алдав.

Түүнийг Мэн Хао гэдэг. Уулын бэлд орших Юньже тойргийн жирийн нэгэн номын сурагч.⁴ Хэдэн жилийн өмнө эцэг эх нь сураггүй алга болж, түүнд бараг юу ч үлдээгээгүй байлаа. Ном сурахад мөнгө их ордог тул Мэн Хао одоо бараг сохор зоосгүй болжээ.

— Төрийн түшмэлийн шалгалтыг гурван жил дараалан өглөө. Энэ хугацаанд мэргэдийн номыг бөөлжис хүрэх хүртлээ уншчихлаа. Магадгүй энэ зам надад тохирохгүй юм болов уу.

Тэр өөрийгөө шоолсон янзтай инээмсэглээд гар дахь хулуу саваа ширтэв. Харц нь гундуухан.

— Түшмэл болж баяжина гэсэн мөрөөдөл минь улам л холдоод байна. Их Тан хүрнэ гэдгээ ч мартсан нь дээр байх... Номын хүн байна гэдэг ямар ч хэрэггүй юм бэ.

Мэн Хао гашуунаар инээлээ. Нам гүм уулын орой дээр суун, гар дахь хулуу саваа ширтэх тусам бодол нь улам будилж эхлэв. Тэр айж байлаа. Цаашдаа яах вэ? Хаашаа явах вэ?

Магадгүй өндөр зиндааны нэг түшмэл түүнийг тоож авах юм болов уу? Эсвэл үзэсгэлэнт нэгэн бүсгүй түүнд сэтгэлтэй болох ч юм бил үү? Эсвэл жил бүр өнөөх шалгалтаа өгсөөр л байх уу?

Аль ч асуултад хариу байсангүй. Тэр ердөө өсвөр насны хүү. Харин ирээдүйнхээ талаар юу ч мэдэхгүй энэ мэдрэмж үл үзэгдэх аварга ам мэт түүнийг бүхлээр нь залгиж байлаа. Мэн Хао үнэхээр айж байв.

— Хотын багш нар хүртэл хэдхэн мөнгөн зоос л олдог. Тэр нь Ван авгын мужааны газраас ч дор. Үүнийг эртхэн ойлгосон бол түүнээс мужаан сурчихгүй яав даа. Ядаж одооных шиг өлсөж суухгүй байсан юм.

Тэр хэсэг чимээгүй болов.

— Гэрт хоол ч, мөнгө ч бараг үлдсэнгүй. Даамал Жоуд гурван мөнгөн зоосны өртэй. Одоо би яах вэ дээ?

Мэн Хао толгой өргөн тэнгэр өөд харлаа. Цэнхэр тэнгэр сүрлэг, уудам бөгөөд зах хязгаар нь үл үзэгдэнэ. Яг л өөрийнх нь ирээдүй хаашаа хүрэхийг огт харж чадахгүй байгаатай адил.

Хэсэг хугацааны дараа тэр толгой сэгсрээд дээлнийхээ өвөрөөс жижиг цаасан зурвас гаргав. Нямбайлан уншсаны дараа хулуу савандаа хийж, босоод уулын уруу шидлээ.

Уулын бэлээр өвөл ч хөлддөггүй өргөн гол урсана. Тэр голыг Их Тан хүртэл урсдаг гэж ярьдаг байв.

Мэн Хао уулын орой дээрээс хулуу сав голын урсгалаар улам холдохыг нүд салгалгүй ширтэв. Тэрхэн агшинд ээжийнх нь дүр, хүүхэд насны жаргалтай өдрүүд нүдэнд нь үзэгдэх шиг болов. Тэр хулуу саванд түүний мөрөөдөл, хүсэл, ирээдүйн найдвар бүгд хамт хөвж явлаа. Магадгүй хэзээ нэгэн өдөр хэн нэгэн түүнийг олж, онгойлгоод доторх зурвасыг нь унших ч юм бил үү.

— Юу ч хийсэн бай, ном сурсан ч бай, ажил хийсэн ч бай, би амьдралаа үргэлжлүүлнэ.

Мэн Хао угаас сэргэлэн, бас шантрашгүй зантай. Тийм байгаагүйсэн бол эцэг эх нь явснаас хойш ганцаараа өдий хүртэл амьдарч чадахгүй байсан биз.

Тэр тэнгэр өөд дахин харав. Нүдэнд нь байсан зөрүүд шийдэмгий байдал улам тодорчээ. Ингээд уулнаас буухаар завдлаа.

Яг тэр мөчид ойролцоох хаднаас сулхан дуу сонсогдов. Салхинд туугдан ирсэн тэр дуу Мэн Хаогийн чихэнд бараг сонсогдох төдий байлаа.

— Туслаач... туслаач...

Мэн Хао цочин зог тусав. Тэгээд чих тавин анхааралтай сонслоо. Анхаарлаа төвлөрүүлэх тусам тусламж гуйсан дуу арай тод сонсогдов.

— Туслаач...

Тэр хэд алхсаар оргилын ирмэгт дөхөв. Доош тонгойн харахад хадны дунд хавийн ан цаваас нэг хүн биеийнхээ хагасыг гаргачихсан байлаа. Царай нь цонхийж, айдас цөхрөл дүүрэн харагдан, тусламж гуйн хашхирч байв.

— Чи... чи Мэн Хао мөн биз дээ? Туслаач, Эрдэмтэн Мэн! Намайг авраач!

Тэр бас нэг өсвөр насны хүү байлаа. Мэн Хаог хармагцаа царайд нь гайхсан, баярласан өнгө зэрэг тодров. Цөхөрсөн үедээ гэнэт найдвар олсон нь тэр.

— Ван Юцай⁵? — Мэн Хао нүдээ бүлтийлгэн харав.

Тэр бол хотод мужааны газар ажиллуулдаг Ван авгын хүү.

— Чи яаж тэнд оччихов оо?

Мэн Хао хадны ан цавыг ажиглалаа. Хадан хана маш эгц, доош авирах бараг боломжгүй харагдана. Жаахан л алдвал шууд гол руу унах байв.

Голын урсгал ийм хурдан байхад тийш унавал үхэх магадлал ерэн хувь орчим байлаа.

— Ганц би биш ээ. Ойр хавийн хот тосгоноос ирсэн өөр хүмүүс ч байна, — хэмээн Ван Юцай яаран хэлэв. — Бид бүгд энд гацчихсан. Мэн ах аа, одоо ярилцаж суух цаг биш. Яаж ийгээд биднийг гаргаад өгөөч!

Тэр ан цавын гадна хэтэрхий удаан дүүжлэгдсэн бололтой. Гар нь агаарт тэмтчин, хамт явсан хүмүүс нь цамцнаас нь зуураагүйсэн бол аль хэдийн халтираад хаднаас уначих байжээ. Айсандаа царай нь цав цагаан болсон байв.

Мэн Хао нөхцөл ямар аюултайг ойлгов. Гэвч өнөөдөр ууланд ганцаараа гарсан тул олс авчраагүй. Тэднийг яаж аврах билээ?

Тэгтэл уулын хажуугаар ороонго ургамал дүүрэн ургасныг олж харлаа.

Бие сул, туранхай Мэн Хао хангалттай урт ороонго олох гэж хоёр цаг орчим ноцолдов. Эцэст нь амьсгаадан байж урт ороонгыг хадны ирмэг хүртэл чирч ирлээ. Ван Юцайгийн нэрийг дуудаад бөхийн, ороонгыг доош буулгав.

— Чи одоо хүртэл яаж тэнд очсоноо хэлсэнгүй шүү, — гэж Мэн Хао ороонгыг доошлуулангаа асуулаа.

— Нисэж ирсэн юм!

Хариулсан нь Ван Юцай биш байв. Хажуугийн ан цаваас өөр нэг залуу биеэ цухуйлгажээ. Тэр хүү сэргэлэн, түргэн зантай харагдах бөгөөд дуу нь чанга байлаа.

— Битгий дэмийр! Чи нисэж чаддаг юм бол энд нисэж ирсэн шигээ буцаад дээшээ нисчихгүй яасан юм? — хэмээн Мэн Хао шоолж, ороонгыг бага зэрэг дээш татав.

— Түүний дэмий яриаг битгий тоо, — гэж Ван Юцай сандран хэлэв. Мэн Хао ороонгыг бүр татчих вий гэж тэр айсан бололтой. — Нисэж явсан нэг эмэгтэй биднийг барьж авсан юм. Тэр биднийг ямар нэгэн Урсгалд аваачиж зарц болгоно гэсэн.

— Бас л дэмийрч байна уу? Тийм юмыг домогт гардаг мөнх наст л чадна. Хэн та нарт итгэх юм бэ? — гэж Мэн Хао үл тоомсорлон хэлэв.

Түүний уншсан номд мөнх насттай таараад баяжсан хүмүүсийн тухай үлгэр олон байсан. Гэвч Мэн Хао тэднийг бүгдийг худал зүйл гэж боддог байлаа.

Ороонго ан цавд хүрч, Ван Юцай шүүрч авсан яг тэр мөчид Мэн Хао нурууныхаа араас жихүүн салхи мэдрэв. Эргэн тойрны агаар агшин зуур өвөл буцаж ирсэн мэт хүйтэрчээ. Тэр өөрийн эрхгүй дагжин, аажмаар эргэж харлаа.

Тэгээд хашхирч, цочсондоо урагш алхав. Гэвч хөл дор нь газар байсангүй. Мэн Хао хаднаас доош унаж эхэллээ.

Түүний ард урт мөнгөлөг дээлтэй, цонхигор царайтай нэгэн эмэгтэй зогсоод ширтэж байв. Хэдэн настайг нь огт таах аргагүй. Ер бусын үзэсгэлэнтэй атлаа булшнаас дөнгөж гарч ирсэн мэт жихүүдэс хүрэм хүйтэн аяс цацруулна.

— Заримдаа тохирох нэгэн яг хэрэгтэй үед таардаг. Үүнийг л хувь тавилан гэдэг юм.

Түүний дуу Мэн Хаогийн чихэнд хүрэхэд яс хоорондоо хавирах мэт сонсогдов. Энэ эмэгтэй ямар нэгэн хачин хүчтэй бололтой. Мэн Хао түүний нүд рүү харах мөчид бүх биеийг нь мөс шиг хүйт даав. Тэр харц Мэн Хаогийн доторхыг хүртэл нэвт харж, түүнээс юу ч нууж болохгүй мэт санагдана.

Эмэгтэйн үг агаарт замхарч амжаагүй байхад тэр өргөн ханцуйгаа нэг сэгсрэв. Ногоовтор салхи гэнэт босож, унаж явсан Мэн Хаог өргөн авлаа. Дараа нь эмэгтэйтэй хамт хадны доош нисэв. Мэн Хаогийн ухаан балартан хоосорчээ.

Хадны ан цавд хүрмэгц эмэгтэй гараа хөдөлгөн Мэн Хаог дотогш шидэв. Өөрөө ч хөдөлгөөнгүй болж, ногоовтор салхи ч намдлаа. Ван Юцай болон бусад хөвгүүд айсандаа яаран хойш ухрав.

Эмэгтэй юу ч хэлэлгүй тэнд зогсоно. Толгой өргөн, дээш унжсан ороонгыг нэг харав.

Мэн Хао айсандаа бие нь чичирч байлаа. Тэр босоод эргэн тойрноо хурдхан ажиглав. Хадны ан цав уужим биш, үнэндээ нэлээд давчуу байжээ. Цөөхөн хүн байхад ч багтах зай бараг алга.

Түүний харц Ван Юцай болон нөгөө хоёр хүү дээр тогтов. Нэг нь өнөөх сэргэлэн хүү. Нөгөө нь цэмцгэр, махлагдуу хүү байлаа. Хоёул дагжин чичирч, айсандаа хэзээ мөдгүй уйлах гэж байгаа мэт харагдана.

— Надад нэг хүн дутуу байсан юм, — гэж цонхигор царайтай эмэгтэй хэлэв.

Тэр одоо ороонгыг биш, Мэн Хаог харж байлаа.

— Чамайг эдэнтэй хамт авъя.

— Та хэн бэ? — гэж Мэн Хао айдсаа нуухыг хичээн асуулаа.

Тэр ном эрдэм үзсэн, бас хатуу чанартай хүн. Айж байсан ч өөрийгөө барьж, сандран үймсэнгүй.

Эмэгтэй юу ч хариулсангүй. Баруун гараа өргөн дохиход ногоон салхи дахин гарч ирэв. Салхи бүх хөвгүүдийг өргөн авч, эмэгтэйтэй хамт агуйгаас нисэн гарч тэнгэр өөд огцом хөөрлөө.

Тэд удалгүй бараа тасран алга болов. Ард нь зөвхөн Дачин уул үлджээ. Өндөр цэх уул үдшийн харанхуйтай аажмаар уусан нэгджээ.

Мэн Хаогийн царайнаас цус шувтарсан мэт цайв. Тэр өөрийгөө ногоон салхинд өргөгдөн тэнгэрээр нисэж явааг харлаа. Газрын дээгүүр хурдлан өнгөрөхөд салхи ам руу нь хүчтэй цохиж, амьсгалах ч боломжгүй байв.

Түүний толгойд нэг л үг орж ирэв.

— Мөнх наст гэж үү?

Тэр ердийн үед арван удаа амьсгалахтай тэнцэх хугацаанд амьсгалаа түгжив. Эцэст нь дахин тэсэж чадалгүй ухаан алдав.

Нүдээ нээхэд тэд уулын дунд хэрд, ногоон чулуун хавтангаар дэвссэн тавцан дээр газардсан байлаа. Эргэн тойронд нь уул нурууд давалгаалан үргэлжилж, үүл манан хөвнө. Энэ газар эгэл хүмүүсийн ертөнц биш гэдэг нь илт байв. Ойр орчмын үзэсгэлэнт уулсын төрх хүртэл ер бусын содон.

Ван Юцай болон бусад хөвгүүд ч сэрлээ. Айсандаа чичирсэн тэд эмэгтэйн нурууг ширтэж байв.

Эмэгтэйн өмнө урт ногоон дээлтэй хоёр бясалгагч зогсоно. Хорь гаруй насны харагдах бөгөөд хотгор нүдэн дэх ногоон хүүхэн хараа нь жихүүдэс төрүүлэм.

— Сайн ажиллалаа, Сюй эгч, — гэж тэдний нэг нь долигонуу дуугаар хэлэв. — Авьяастай дөрвөн жаал олжээ.

— Эднийг зарц нарын байранд аваач, — гэж эмэгтэй хүйтэн царайтайгаар хэлээд Мэн Хао нар руу харсан ч үгүй.

Гэнэт түүний бүх бие солонгон туяа болон хувирч, уулсын дунд нисэн одлоо.

Энэ үед Мэн Хао арайхийн тайвширсан байв. Тэр эмэгтэйн алга болсон зүгийг мэлэртэл ширтлээ. Царайд нь арван зургаан жилийн турш хэзээ ч үзэгдээгүй нэгэн төрх тодров. Цус нь буцалж, сэтгэл нь хөөрчээ.

“Зарц гэнэ ээ? мөнх настнуудын төлөө ажиллах юм бол цалин нь лав муугүй байлгүй.”

Өөрсдийг нь алах санаагүйг ойлгосон Мэн Хао нэг алхам урагшлав.

— Сюй эгч Ци Нягтруулах шатны долоодугаар түвшинд хүрчихсэн, — гэж хоёр дахь бясалгагч санаа алдан өгүүлэв. — Урсгалын Тахилч түүнд Салхин Дарцаг хайрласан. Тиймээс Суурь Тогтоох шатанд хүрээгүй ч нисэж чаддаг юм.

Тэр Мэн Хао болон бусдыг дээрэнгүй харцаар доош ширтэв.

— Чи, бас чи, — гэж Ван Юцай болон өнөөх сэргэлэн хүү рүү заалаа. — Намайг дагаад Өмнөд зарц нарын байр руу яв.

— Энэ чинь ямар газар юм бэ? — гэж Ван Юцай бясалгагч өөр лүү нь заахад, бие дуу хоолой нь зэрэг чичирсэн хэвээр асуулаа.

Бясалгагч түүн рүү хараад:

— Түшиг Урсгал, — гэв.

---

Тайлбар:

1. Жао улс гэдэг нэр нь Хятадын түүхэн Жао улсаас гаралтай.

2. Их Тан гэдэг нэр нь Хятадын түүхэн Тан улсыг заана.

3. Чанань гэдэг нь Хятадын түүхэн Чанань хотын нэр.

4. Мэн Хаогийн хятад нэр 孟浩 (Mèng Hào). “Мэн” нь овог, “Хао” нь “агуу”, “олон” гэсэн утгатай.

5. Ван Юцайгийн хятад нэр 王有才 (Wáng Yǒu Cái). “Ван” нь түгээмэл овог. “Юцай” нь “авьяас чадвартай байх” гэсэн утгатай.

1-р анги дууслаа

Алдаа мэдэгдэх

Би тэнгэрийг тамгална1-р анги · Унших

Алдааны мэдээлэл илгээхийн тулд бүртгэлээрээ нэвтэрнэ үү.

Нэвтрэх
ӨмнөхДараах