Үүрийн анхны гэрэл цайж, агаарт нимгэн манан татжээ. Нам гүм хошууны хотын гадна арав гаруй тэрэг нэг эгнээнд жагссан байв. Хар модон тэргүүд дээр өлзий бэлгэдсэн хээ огт үгүй.
Харин догшин араатны амьд мэт сийлбэрүүд товойж, харах төдийд л жихүүдэс төрүүлнэ. Тэрэг хөллөсөн адуунууд ч жирийн морь биш. Бие бахим, дөрвөн хөл урт хүчирхэг, үс нь тосолсон мэт хар гялалзана.
Энгийн сайн мориноос хагас толгой өндөр. Толгой хэсэгт нь бараан улаан өнгийн нарийн үс ургажээ. Толгойгоо өргөхөд босоо хүүхэн хараа нь ил гарч, хамраараа хүчтэй тургихад Ню Да боодлоо тэвэрсээр яаран хоёр алхам ухрав.
“Ямар морь ийм нүдтэй байдаг юм? Ирвэс шиг харагдаж байна шүү дээ.”
Гуйлгачин дэргэд нь хүрч ирээд морины хүзүүг зөөлөн алгадав.
“Эд бол хагас чөтгөр адуу. Хурдан, тогтвортой давхина, шөнө ч замд явж чадна. Хоёрхон хоногийн дотор биднийг Цинжоу хүргэнэ.”
Хагас чөтгөр гэдэг нь цусанд нь чөтгөрийн угсаа холилдсон мал амьтан. Хэрэв оюун ухаан суувал жинхэнэ чөтгөр болно. Гэхдээ олон үеэр нь зориудаар үржүүлж, чөтгөрлөг мөн чанарыг нь сулруулсаар ирсэн тул одоо оюун суух боломж бараг байхгүй.
Гуйлгачин хагас чөтгөр адууг тайвшруулчихаад Ли Синьханы дэргэд буцаж очиж, дуугаа намсгав.
“Миний харснаар Шень И нэлээд олон төрлийн эрдэм сурсан байна. Алмаазан хаалганы аргатай төстэй бие хатуужуулах эрдэм эзэмшсэн, сэлмийн арга ч муугүй. Харуулуудын хэлснээр сэлмээ сугалахад нь бүр чөтгөрийн догшин эрчим илт мэдрэгддэг гэсэн.”
Тэр хэсэг бодоод үргэлжлүүлэв.
“Өчигдөр өөрөө ажиглахад алхаа гишгээ нь хөнгөн, шаламгай, Сүнсэн могойн найман алхмын суурь ч бүдэгхэн харагдсан.”
Гуйлгачин толгой сэгсрэв.
“Хэтэрхий олон юм хольж, сурах зам нь эмх замбараагүй болжээ. Зөв багшийн удирдлага аваагүй нь илт.”
Бие хатуужуулах эрдэм, чөтгөрийн догшин эрчим агуулсан сэлмийн арга, Чөтгөр дарах албаны хөдөлгөөний эрдэм гээд зөвхөн ил харагдсан зүйлс нь л гурван өөр замд хамаарна. Гуйлгачин аргагүйдсэн өнгөөр хэлэв.
“Ийм замбараагүй сурчихаад намайг ганц хөдөлгөөнөөр унагасан байдаг.”
Тулаанч хүний хамгийн их цээрлэх зүйл бол сурах зам нь эмх цэгцгүй болох. Хүний нас хязгаартай. Юм бүрээс жаахан жаахан оролдвол тулалдахад олон аргатай мэт харагдаж болно.
Гэхдээ үнэндээ нэг эрдмээ гүн эзэмших ёстой цагийг дэмий үрнэ.
“Авьяас нь чамаас доргүй, нас ч ойролцоо. Харин олон эрдмийн дунд хүчээ тарамдуулсан болохоор л бясалгалын зэрэглэлээр чамаас хоцорч яваа байх.”
Гуйлгачин Ли Синьхан руу харав.
Ли Синьханы царай огт өөрчлөгдсөнгүй.
“Сайн л хэрэг.”
Сурах зам нь замбараагүй гэдэг нь ард нь хүчтэй хүн байхгүй, өнгөрсөн нь цэвэр гэсэн үг. Тэгснээ тайван нэмж хэлэв.
“Бас бид хоёр чацуу биш. Би түүнээс нэг жил зургаан сараар дүү, хоёр жилийн өмнө Хаш шингэний зэрэглэлд хүрсэн. Өчигдөр түүн дээр чи биш би очсон бол тэр ч бас миний ганц хөдөлгөөнийг даахгүй байсан.”
Ли Синьханы харц алсад ойртон ирэх бараа руу шилжив.
Ли Синьхан илт дотроо эмзэглэчихээд хамаагүй мэт дүр үзүүлж байгааг хараад гуйлгачин тэсэлгүй намуухан бувтнав.
“Өчигдөр хаалга нээсэн хүн Линь Байвэй байсан бол чи ч бас ганц хөдөлгөөнийг нь даахгүй байсан биз. Бүтэх эсэх нь ч тодорхойгүй зүйлээс болж юундаа ингэж атаархаад байгаа юм…”
Ли Синьханы амны булан татав. Тэр хүйтнээр хамраараа дуугараад эргэж, мориндоо мордлоо.
“…”
Лю өвгөн биеэ сунган эвшээж, энэ хоёрын маргаанд оролцохыг хүссэнгүй. Хоёулаа Цинжоугийн нэр хүндтэй гэр бүлээс гаралтай. Чөтгөр дарах албанд ч нэг үед сонгогдсон.
Ли Синьхан авьяасаар илүү, ахиц ч хурдан. Гэхдээ нөхдийнхөө өмнө дээгүүр аашилдаггүй. Хоорондоо ингэж ёжилж тоглох нь хэвийн тул хэн нь ч үнэхээр гомддоггүй.
Лю өвгөн хүзүүгээ илээд алсад цугларсан хүмүүс рүү алхав.
“Ирчихэв үү? Гэр бүлийн хүн, үйлчлэгч нар арын тэргүүдэд сууна.”
Чэнь Жи толгой дохиж, бага зэрэг сандарсан Чэнь Жиньюйг эмэгтэйчүүд суусан тэргэнд суулгав.
“Мм…”
Лю өвгөн эргэж хараад Жан махчны аварга биеийг олж хараад зог туслаа.
“За больё. Чи ганцаараа нэг тэрэгт суу.”
Тэр Шень И, Чэнь Жи хоёрыг урд талын эхний тэргэнд дагуулан суув. Ли Синьхан жолоог үл ялиг татаж, морьтойгоо хамгийн урд хөдөллөө. Бусад хагас чөтгөр адуунд жолооч ч хэрэг болсонгүй.
Тэд нэг нэгнийхээ араас цэгцтэй алхаж эхлэв. Тэрэг донсолгоогүй урагшилж байхад Лю өвгөн эхлээд Чэнь Жи рүү урам өгсөн харцаар харав.
“Цинжоу хүрээд сайн бэлтгэл хий. Суурь чинь муугүй, ирээдүйд ханцуйндаа нэг үүлэн хээ нэмэх боломж ч байж мэднэ.”
Чэнь Жи хоёр гараа атгав.
“Ойлголоо, түшмэл ээ.”
Лю өвгөн Шень Иг хүндэтгэсэндээ л өөртэй нь ийн эелдгээр харьцаж байгааг Чэнь Жи сайн мэдэж байлаа.
“Харин чамтай бол тойруулж ярихгүй. Ямар байна, манай талд орох сонирхол бий юу? Ли Синьханы удирдлагад хэдэн хөөрхөн охин бий. Чи одоо хүртэл эхнэргүй биз дээ?”
Лю өвгөн Шень И рүү эргэж, хоёр гараа үрэв.
Шень И тэрэгний хөшгийг сөхөн гадагш харав. Гадаа морь унаж байгаа нь Ли Синьхан, гуйлгачин хоёрхон.
“Бусад хүмүүс хаана байгаа юм?”
Лю өвгөн үүнийг сонсоод санаа алдав.
“Байюнь хошуунд үлдсэн. Дотоод ангийн хүмүүс ирж хүлээж авахыг хүлээж байгаа.”
“Дотоод анги?”
Шень И бага зэрэг сонирхов. Лю өвгөн нэг их тайлбарлах хүсэлгүй байсан бололтой. Гэтэл тэрэгний гаднаас хүйтэн хамрын дуу сонсогдоход аргагүй үргэлжлүүлэв.
“Цинжоугийн Чөтгөр дарах алба үндсэндээ гурван хэсэгтэй. Шинээр элсэгчдийн ангиас гадна Дотоод анги, Гадаад анги гэж бий.”
Тэгээд дургүйцсэн царай гаргав.
“Дотоод ангийнхан тогтсон хугацаанд хошуудыг эргэж шалгахаас бусад үед ихэвчлэн Цинжоу хотод сууна. Гудамж эргэж, архи уугаад л… хамгаалж суухын ухааныг гаргууд эзэмшсэн болохоор хотоос бараг гардаггүй. Үхтлээ уйтгартай.”
Дараа нь царай нь гэрэлтэж, цээжээ үл ялиг өргөв.
“Харин манай Гадаад анги жинхэнэ сүртэй. Ерөнхий жанжин ч, Линь Байвэй ч залуудаа Гадаад ангиас гарсан хүмүүс. Манайх илүү эрх чөлөөтэй, уул ус дамжин явж, хорвоогийн үзэсгэлэнт газруудыг сонирхоно. Хэчнээн жаргалтай гээч!”
Чэнь Жи хэсэг сонссоноо эргэлзэн асуув.
“Гэхдээ… байнга хотоос гадуур явдаг юм бол чөтгөртэй их таарах биш үү?”
“Чи…”
Лю өвгөн залуу руу муухай хараад амаа ангайсан ч үргэлжлүүлж худлаа магтахад хэцүү болов. Тэгээд шууд сэдвээ өөрчиллөө.
“Шень дүү Дотоод ангид орохыг хүсвэл хэцүү биш. Ли Синьхан ганц хоёр сайхан үг хэлчихэд л болно. Тэдний Ли овгийн гэр бүл Цинжоугийн баян айл, ийм өчүүхэн тус хүргэхэд нэр нүүр нь хангалттай…”
Тэгснээ ахиад л:
“Манай багийн охид үнэхээр хөөрхөн шүү. Сайн бодоорой.”
гэж ятгав. Шень И хөшгөө буулгалаа. Энэ Лю өвгөн яагаад хүн зуучилдаг наймаачин шиг яриад байгаа юм?
Аюулгүй газар насан турш сууж болно. Чөтгөрийн аюул харьцангуй бага. Тогтвортой албатай.
Ийм нөхцөлөөс жирийн хүн татгалзахад үнэхээр хэцүү. Харин Шень Ид тохирохгүй. Чөтгөрөөс авсан насны нөөц байхгүй бол өөрийнх нь “суут авьяас” тэр дороо илчлэгдэнэ.
Энэ биеийн жинхэнэ авьяас гэвэл хичээнгүй бясалгавал арай гэж боломжийн сэлэмчин болж чадах түвшин. Чөтгөр дарах албаны эдгээр хүмүүстэй харьцуулахад Ли Синьханыг байг гэхэд Чэнь Жигээс ч дор.
“Гадаад анги дажгүй сонсогдож байна. Харуулын захирагчийн зохицуулснаар болъё.”
Шень И тайван хэлэв.
Яг л Лю өвгөний ярьсан бүхэнд үнэхээр итгэчихсэн мэт. Тэрэгний гадна морь унаж явсан Ли Синьханы царай хэвээрээ тайван. Гэхдээ жолоо атгасан гар нь үл мэдэг сулрав.
Лю өвгөн баяртайгаар алгаа ташиж, эрхий хуруугаа өргөв.
“Би чамайг юмны учир мэддэг хүн гэсэн биз дээ! Манай талд ирвэл ирээдүй чинь гэрэлтэй!”
Чөтгөр дарах албанд гавьяа хамгийн чухал. Өрсөлдөөн ч маш ширүүн. Ли Синьхан цааш ахихыг хүсвэл өөрийн багийг хүчирхэг болгох хэрэгтэй.
Бусад туслах жанждын удирдсан багтай харьцуулахад тэр залуу, алба хаасан жил цөөн. Тиймээс сайн хүн сонгох бүрдээ угаасаа сул талтай. Шень И шиг тодорхой чадвартай хүн бусад туслах жанждын нүдэнд онцгой эрдэнэ биш байж болно.
Харин тэдний багт бол үнэт олз.
“…”
Чэнь Жи тэрэгний буланд чимээгүй сууж, сэтгэл нь хачин хөдөллөө. Бүгд Байюнь хошуунаас хамт гарч байгаа. Өөрсдийнх нь ирээдүй хаашаа эргэх нь ч тодорхойгүй, сэтгэл түгшиж сууна.
Харин Шень И аль хэдийн Чөтгөр дарах албаны хүмүүс өөрсдөө булаацалдах хэмжээний хүн болчихжээ.