Удалгүй цементийн үйлдвэрлэл жигдэрч эхлэв. Аннад хангалттай амрах боломж олгохын тулд зуухыг өдөрт хоёр, гуравхан удаа ажиллуулж байлаа. Шатаалт бүрээс хамгийн их үр ашиг авахын тулд тэдэнд илүү их түүхий эд хэрэгтэй болов. Тиймээс Роланд дахин ажилчин элсүүлэх тушаал гаргаж, ажилчдынхаа тоог одоогийнхоос хоёр дахин нэмэгдүүлэв.
Гэхдээ шатаалтыг ганцхан Аннад даатгаж болохгүйг тэр бас мэдэж байлаа. Тоос шороотой орчинд удаан ажилласан хүмүүс эцэстээ өвдөнө. Түүнчлэн цаашид үйлдвэрлэлийн цар хүрээ нэмэгдэхэд Анна ганцаараа эрэлтийг хангаж чадахгүй.
Шидтэн бүсгүйчүүдийг хэрэглээд дуусдаг нөөц мэт ашиглаж болохгүй. Харин тэд соёл иргэншлийн хөгжлийг урагшлуулах хөдөлгүүр болох ёстой. Роланд үүнийг аль хэдийн ойлгож байсан ч одоогоор бүх хүч, хүн хүчээ хотын хэрэм барихад зориулахаас өөр аргагүй байв. Эцсийн эцэст чөтгөрийн араатнуудыг тогтоон барьж чадахгүй бол бусад бүх зүйл ач холбогдлоо алдана.
Хотын хэрмийн суурийн нүхийг хойд налууг Чишүй мөрөнтэй холбохоор аль хэдийн ухаж эхэлсэн байв. Ажлын хурдыг нэмэгдүүлэхийн тулд Роланд төслийг бүхэлд нь өөрөө удирдахаар болов. Тэрээр эргэн тойронд цугласан гайхсан олон хүний нүдэн дээр өөрийн гараар анхны хүрз шороог ухаж гаргалаа.
Роланд цементийн асуудлыг шийдчихвэл хотын хэрэм барих ажил амархан, тайван байна гэж бодож байв. Гэвч инженерийн чиглэлээр өмнө нь олж авсан туршлага нь энэ төслийн талаар юу ч ойлгоход хүрэлцэхгүйг тэр удалгүй мэдэв. Суурь хэр гүн, хэр өргөн байх ёстой вэ? Хэсгүүдийн өндрийн зөрүүг хэрхэн шийдэх вэ? Зургаан зуу гаруй ярд урт хэрмийг хэрхэн шулуун барих вэ? Тэр урьд нь хэдэн залуу зам барьж байхыг харж байсан юм. Тэд хэмжих багажийнхаа хуваарийг ширтэж байсныг санав. Тэдгээрийг теодолит, нивелир гэдэг бил үү? Гэвч энэ хоёр багажийн аль нь ч энд байсангүй!
Азгүй механикийн инженер Роланд болон хажуу айлын иргэний инженер хоёрыг “инженерийн хоёр нохой” хэмээн нэрлэдэг байсан ч, тэдний бодитоор сурч эзэмшсэн зүйлс тэс өөр байв. Түүний хөлсөлсөн шороо, шаврын ажилчдын хэн нь ч томоохон бүтээн байгуулалтад оролцож үзээгүй. Бүр Роландын өөрийн ойлголт тэднийхээс дээр гэж хэлж болохоор байлаа. Тиймээс хэрэм барих ажил маш удаан эхэлж, шаардлагатай суурийнхаа дөнгөж талыг ухахад бүтэн долоо хоног зарцуулжээ.
Төсөл хяналтаас гарчихвал эцсийн үр дүн нь ямар болохыг хэлэхэд бэрх. Жишээлбэл, ухахад хэцүү байсан энэ суурийн нүх хэрмийн суурь гэхээсээ илүү гүехэн шуудуу болон хувирчээ. Бүр ус зайлуулах суваг гэж нэрлэхэд илүү тохирохоор байв. Роландын тайлбарласан ёсоор ухсан ч өргөн нь хүн бүрийн дураар өөр өөр болжээ. Ийнхүү хэлбэр нь алдагдаж, улам бүр нарийссан байна. Хол зайнаас харахад суурь нь тахирлаж мушгирсан могойтой бараг адилхан байв.
Гэсэн ч Роланд төслийг зогсоохыг хүссэнгүй. Тэр ухалтаас өөр зүйл бараг бодохоо больж, Аннагийн хийх шатаалтын цаг болоогүй л бол өдрийн үлдсэн бүх хугацааг хойд налуу дээр өнгөрөөдөг байв. Нүхний үргэлжлэх чиглэлийг нүдэн баримжаагаар засаж, аажмаар урагшилна. Үүний зэрэгцээ чулуун урчуудыг элсүүлэх шагналыг мөн хоёр дахин нэмэгдүүлэв.
Аз болоход энэ бэрхшээл удаан үргэлжилсэнгүй. Роланд цементээ зургаа дахь удаагаа шатаахаар бэлдэж байх үед туслах сайд Баров ажилд орох хүсэлт гаргасан чулуун өрлөгчин олдсоныг дуулгав. Түүнийг урьд нь чулуун урчуудын холбооны гишүүн байсан гэдэг. Түүнтэй уулзахаар хүлээж байсан хүмүүсийг аль хэдийн танхимын гадаа аваачсан байлаа.
Энэ мэдээг сонсоод Роланд баярласандаа бараг хөөрчих шахав. Түүний дурсамжид Саарал цайзын чулуун урчуудын холбоо алдартай байгууллага байсан бөгөөд дөрөвдүгээр ханхүү хүртэл нэрийг нь сонсож байжээ. Гэвч эцэст нь барилгын алдаанаас болж холбоог тараах тушаал авсан юм.
Гэхдээ чулуун өрлөгчдийн тусламжгүйгээр үүнийг яаж дуусгах билээ?
«Түүнийг оруул» гэж Роланд тайван дүр үзүүлэн толгой дохив. Уг нь тэр Аннаг яв гэж хэлэхийг хүссэн ч, тэгэхэд асуудалгүй гэж бодлоо. Хилийн сууринд хоёр мянга гаруй хүн амьдардаг байсан ч шидтэн бүсгүйн жинхэнэ төрхийг харсан хүн тун цөөхөн байв. Түүнчлэн одоо этгээд шинэ хувцас өмссөн төрх нь, урьд нь үхлийг чин сэтгэлээсээ тосож байсан үеийн, ердийнх шигээ байгаагүй төрхөөс нь тэс өөр байлаа. Тиймээс түүнийг харсан ч танихгүй байх гэж Роланд тооцоолов.
Хүлэг баатар Карл ван Барт хашаанд дагуулан ороход түгшүүртэй байлаа. Тэр Эрхэм ханхүүд жилийн энэ улиралд томоохон төсөл хэрэгжүүлэхэд тохиромжгүйг хэлэхээр төлөвлөжээ. Эрхэм ханхүүгийн итгэлийг олсны дараа шидтэн бүсгүйчүүдийн талаарх ханхүүгийн үзэл бодлыг аажмаар өөрчилж болно. Цуурхлаар бол Эрхэм ханхүү үргэлж эрээ цээргүй авирладаг гэнэ. Хэрэв түүний зөвлөгөө эсрэгээрээ нөлөөлбөл яах билээ?
Бодол нь үймсэн чигтээ бөхийж мэндлээд, толгойгоо өргөхдөө Карл гэнэт зог тусан мэл гайхав. Эрхэм ханхүүгийн дэргэдэх охин дэндүү танил харагдсан тул тэр зүүдэлж байна гэж боджээ. Карл нүдээ нухлан, дахин харснаа өөрийн эрхгүй дуу алдав. «…Анна!»
Роландын зүрх нэг цохилт алгасах шиг болов. Яаж тэр вэ? Тэр ердөө л нэг урчуудыг ажилд авах гэсэн чинь тэр хүн шидтэн бүсгүйн хөрш байж таарах гэж. Нөгөө хүн Аннаг маш сайн таньдаг нь илт байлаа. Үгүй байсан бол түүнийг шууд таних боломжгүй. Роланд Картер руу харав. Тэргүүн хүлэг баатар дохиог нь ойлгож, тэр даруй цуургыг татан цорын ганц гарцыг хаалаа.
«Эрхэм... багш аа?»
Аннагийн хариу Роландыг хэсэг зуур манаруулж, дараа нь тэр сая л ухаан орсон мэт болов. Юу гэнэ ээ, багш гэж үү?
«Үнэхээр чи мөн байна, Анна, би... би...» Карлын нүд нь халуу дүүгэж, удалгүй нулимс нь урсаж эхлэв. Тэр газарт хүчгүйхэн сөхрөн сууж, «Уучлаарай, уучлаарай... Маш сайн, бас... сайн...» хэмээн дахин дахин давтав.
Карл ван Барт сэтгэлээ арай гэж тайвшруулсныхаа дараа аажуухан босож, дахин бөхийн Роландад ёслолоо. «Уучлаарай, Эрхэм ханхүү, би ёс алдчихлаа.»
«Энэ чинь ер нь юу болоод байна вэ? Чи чулуун өрлөгчин биш бил үү?»
«Өмнө нь тийм байсан юм» гэж Карл тайвширсныхаа дараа тун чөлөөтэй ярив. Эрхэм ханхүү Аннаг алаагүй байлаа! Цаазын талбайд дүүжлэгдсэн хүн орлон тоглогч байсан аж. Үүнийг мэдсэн Карл цааш хэрхэн хөдлөхөө аль хэдийн ойлгожээ. Эрхэм ханхүү яагаад шидтэн бүсгүйг аварсныг тэр мэдэхгүй байсан ч, ямар ч байсан тэр Аннаг татвар эмээ болгохыг хүссэн байлаа ч цовдлуулахаас хавьгүй дээр. Энэ нь ханхүү шидтэн бүсгүйчүүдийг цуурхалд өгүүлдэг шиг муугийн биелэл гэж үздэггүйг харуулж байв.
Карл Саарал цайзаас зугтан гарснаасаа хойш Хилийн сууринд хэрхэн амьдарч ирснээ ярив. Тэр энд сургууль нээсэн бөгөөд шавь нарынх нь нэг Нана Пайн мөн шидтэн бүсгүй болсныг олж мэдсэн тухайгаа ч хэллээ. Эцэст нь тэр Эрхэм ханхүүгээс Нанаг мөн өргөөндөө авч, илчлэгдэх аюулаас хамгаалж өгөхийг гуйв.
Хажууд нь зогсож байсан Анна Нанагийн төлөөх гуйлтыг сонсохдоо санаа тавьсан шинжтэй байлаа. Гэвч эхнээс нь эцэс хүртэл ганц ч үг дуугарсангүй.
Дахиад нэг шинэ шидтэн бүсгүй! Энэ үнэхээр чухал бөгөөд баярлууштай мэдээ байлаа. Гэвч Пайн гэдэг нэр түүнд танил санагдав. Роланд туслах сайдаас аяархан асуухад, энэ нь үнэндээ Хилийн суурингийн жижиг язгууртны гэр бүл болохыг мэджээ.
«Түүнийг надтай уулзуулахаар авчирч болно. Хэрэв тэр шидтэн бүсгүй мөн бол гэмтэхгүй байхад нь би анхаарна» гэж Роланд амлав. «Гэхдээ тэр төрсөн гэр бүлээсээ ямар ч аюул занал амсаагүй байхад нь Пайн овгоос нь салгаж болохгүй. Бас Аннаг аварсан маань чиний бодож байгаа зүйл биш...» Үнэнийг хэлсэн нь дээр гэж бодоод тэр үргэлжлүүлэв. «Надад түүний тусламж хэрэгтэй. Шидтэн бүсгүйчүүдийг Чөтгөрийн хүч гэж үздэг нь шал дэмий зүйл. Шидтэн бүсгүйн хүч сайн ч бай, муу ч бай, түүнийг хянаж болно гэдэгт би итгэдэг. Тиймээс Анна, Нана, эсвэл өөр ямар ч шидтэн бүсгүй өөр хууль зөрчөөгүй л бол би тэднийг цаазаар авахгүй.»
«За, одоо хотын ажлын тухай ярья. Чи Саарал цайзын хотын хэрмийг барих ажилд оролцож байсан уу?» гэж ханхүү асуугаад яриаг даруй барилгын асуудал руу буцаав.
«Тийм!» гэж Карл толгой дохив. Эрхэм ханхүү дөрөвдүгээр ханхүүгийн талаар Карлын урьд нь мэддэг байсантай огт адилгүй байсан бөгөөд ханхүү шидтэн бүсгүйн тусламж авах хэрэгтэй болно гэж төсөөлөөгүй ч, Нанаг хамгаалах хүсэлтийг нь хүлээн авсан нь хангалттай байлаа.
«За, би Чишүй мөрнөөс хойд налуугийн бэл хүртэл хэрэм барина. Үүний зорилго нь чөтгөрийн араатнуудын довтолгоог тогтоон барих. Энэ мөчөөс эхлэн энэ төсөл чиний хариуцах ажил болно.»