Роланд хотын хэрэм дээр хойд зүг өөд харж зогсоно. Өнгөрсөн сарын турш тэр цайз, уурхай, хотын хэрмийг гурван цэгийг дамнасан тойрог замаар дахин дахин шалгажээ. Юу ч орхигдуулахгүйн тулд боломжтой бүх нарийн ширийн зүйлийг нягталсан байв.
Хотын цэргүүд зэвсэгтэй харьцахдаа ихээхэн гаршжээ. Картерын давтан сургуулилалтын ачаар тэд жадаа тогтвортой барьж чаддаг болсон бөгөөд хотын цэргийн ахлагч чангаар тушаахад жадаараа цавчдаг байв.
Хотын цэргүүдийн ард анчдын баг зогсоно. Хилийн сууринд үлдсэн, нум эсвэл хөндлөвч нумд сайн бүх анчдыг энэ багт нэгтгэжээ. Туршлагатай эдгээр анчид чөтгөрийн араатнуудыг устгах гол хүч нь байв. Хотын хэрэм дээр чөтгөрийн араатнаас ердөө арван хоёр фут зайтай зогсдог тул тэд байг алдах нь бараг боломжгүй.
Хамгийн сүүлчийн хамгаалалтын шугамд Төмөр сүх, Картер болон Төмөр сүхийн удирддаг элит багийн хоёр анчин байлаа. Дархчуудын хийсэн эд анги Аннад дөрвөн цахиурт буу гагнаж хийхэд хүрэлцэхээр байв. Эрлийз төрлийн араатан довтолсон, эсвэл хөндлөвч нумтай анчид чөтгөрийн араатны арьсыг нэвтэлж чадахааргүй үед л тэдгээр буугаар буудна. Тэдний хэрэм дээрх байрлал тогтмол биш байсан тул дөрвүүлээ хоёр зуун ярд урт хамгаалалтын шугамыг бүхэлд нь эргүүлж явах ёстой. Хаана ч тэдний тусламж хэрэгтэй бол тэнд гарч ирнэ.
Дэлбэрэх бодисыг хэрмийн дэргэдэх агуулахад чанд хамгаалалт дор хадгалдаг байв. Бүгдийнх нь аюулгүй байдлыг хангахын тулд дарийг гурван бүрэлдэхүүн хэсгээр нь тусад нь хадгалж, хэрэгтэй болсон үед л хотын хэрэм дээр нийлүүлнэ. Эцсийн эцэст дарь буруу цагт дэлбэрвэл өөрсдөдөө учруулах хохирол нь чөтгөрийн араатнуудаас учрах хохирлоос ч их байх байлаа. Чөтгөрийн араатны шүд цементийг хэмхэлж чадах ч дэлбэрэх бодис дэлбэрвэл бүхэл хэрэм сүйрнэ.
Одоогоор Роланд хоёр удаа туршилтын сургуулилт зохион байгуулсан бөгөөд хоёуланд нь дэлбэрэх бодис ашиглажээ. Энэ хоёр сургуулилалтын ачаар хотын цэргүүд дэлбэрэлтийн нүргээнт дуу чимээнд дасаж, айсандаа зэвсгээ хаядаг байхаа больсон байна. Бас нэг давуу тал нь хамгаалагчид ханхүү ийм гайхалтай зэвсэг атгаж байгааг мэдсэнээр тэдний байлдааны урам зориг гэнэт огцом өссөн явдал байлаа.
«Эрхэм ханхүү,» гэж Баров захынхаа товчийг чангалан хэлэв. «Бид сүүлийн хагас сарын хугацаанд хүдрийн орлогын ихэнхийг хэдийн зарцуулчихлаа. Тиймээс Чөтгөрийн сарууд зурхайчдын зөгнөсөн хэмжээнд үнэхээр үргэлжилбэл хүнсний нөөц өвөл дуустал хүрэхгүй байх вий гэж айж байна.»
«Тэгвэл бүх агуулахыг дүүргэ» гэж Роланд эргэлзэлгүй хэлэв. «Бургасан сууринтай дахин наймаалц, гэхдээ түүгээр хязгаарлаж болохгүй. Анхны уурын хөдөлгүүр уурхайд аль хэдийн хүргэгдсэн, нуралтнаас үүссэн хайргыг ч бүрэн цэвэрлэсэн. Өвлийн турш уурхайгаас бага ч гэсэн олборлолт хийж чадна. Ялангуяа боловсруулаагүй чулууны эрэлт их байна. Үнийг чухалчилж хэрэггүй. Харин улаан буудай, махны агуулах үргэлж аль болох дүүрэн байхаар тэдгээрийг аль болох хурдан зар.»
Баров толгой дохив. «Би тушаалыг даруй хүргэнэ, Эрхэм ханхүү. Гэхдээ...»
Туслах сайдынх нь царайд эргэлзээ тодрохыг хараад Роланд түүний юу хэлэх гэж байсныг шууд ойлгов. «Санаа зоволтгүй. Би аль хэдийн завь бэлдүүлсэн. Хамгаалалтын шугам сэтэрвэл би сууринг нэн даруй орхино.»
«Үүнийг сонсоход сайхан байна» гэж тайвширсан Баров хэлэв.
Роланд түүн рүү инээмсэглэн хэлэв. «Чи явж болно. Эцсийн эцэст чамд хийх ажил хангалттай бий. Би өөр хүн хайх хэрэгтэй байна.»
Баров явсны дараа ханхүү аажуухан харуулын цамхагт гарлаа. Энэ газар хотын хэрмийн төвд байрладаг бөгөөд хэрмийн хамгийн өндөр цэг байв. Эндээс тэр хамгаалалтын бүх шугам, ширэнгийн хэсэг болон ойролцоох толгодыг дээрээс нь харж чадна. Ийм өндөрт салхи нэлээд хүчтэй үлээж байсан ч Роланд тоосонгүй. Зөвхөн ийм өндөр, задгай тавцан дээр л тэр бага ч гэсэн тайвширч, айсуй дайныг мартаж чаддаг байлаа.
«Чи түүнд худал хэлсэн» гэж хажууд нь хэн нэгэн гэнэт хэлэв. «Чи энэ сууринг орхих бодолгүй байна.»
«Амьдрал угаасаа хэцүү байна. Зарим нууцыг хадгалах нь хааяа хүн бүрд тустай байдаг.»
«Чи дэмий юм ярьж байна, нөхцөл байдлыг ойлгохгүй байна. Хэрэв ханхүү байхыг хүртэл зовлон гэж бодож байгаа юм бол бидний амьдралыг чи юу гэж бодож байна?» Шөнийн гургалдай манан дундаас гарч ирэв. «Чи хаан болохгүй байсан ч гол өрсөлдөгчдийн нэг учраас хаан ширээний төлөөх таван жилийн тэмцлийг туулна. Ийм ач холбогдолгүй зүйлд санаа зовж суухын оронд Аннатай хамт байсан нь дээр. Би айж байна... түүнд нэг их хугацаа үлдээгүй байх.»
Роланд хэсэг чимээгүй байснаа, «Тэр Чөтгөрийн саруудын үеэр үхэхгүй гэж бодож байна» гэв.
«Яагаад?»
«Тэр чөтгөрийн хазалтад ялагдахгүй гэж хэлсэн» гэж тэр түр азнаснаа, «Би түүнд итгэдэг» гэв.
«Чи үнэхээр нэг шулам хүний хэлсэнд итгэж байна гэж үү?» Шөнийн гургалдай толгой сэгсрэв. «Гэхдээ биднийг чөтгөр хараасан.»
«Тийм гэж үү? За, би чамд бас итгэдэг.»
«……»
Брайан энгийн хувцас өмсөөд Грэйхаундын булшны чулууны өмнө зогсож байлаа.
Тэр шинэ булшны чулуун дээр гараа зөөлөн гүйлгэв. Цав цагаан чулууны гадаргууд «Хилийн суурингийн чимээгүй баатруудын нэгний дурсгалд» хэмээн сийлжээ.
«Грэйхаунд.»
«Би хамгийн том мөрөөдлөө хэдийн биелүүлчихсэн. Чөтгөрийн саруудын төгсгөлд Эрхэм дөрөвдүгээр ханхүү намайг гэгээнтнээр өргөмжлөх ёслол зохион байгуулна. Гэхдээ би орон дээр хэвтэж, өөрийгөө гэгээнтнээр өргөмжлүүлэхийг хүлээмээргүй байна. Шарх маань аль хэдийн эдгэсэн, тиймээс миний байх ёстой газар бол хотын хэрэм. Чөтгөрийн сарууд ойртож байна. Чөтгөрийн араатнууд хүчтэй байж болох ч хотын цэргүүдийн байгуулсан хамгаалалтын шугамыг нэвтлэх ёстой бөгөөд цааш давшиж чадахгүй. Би бас хотыг хамгаалахад чиний гүйцэтгэж байсан үүргийг авч, чиний нэрийн өмнөөс сэлмээ далайна. Энэ бүхнээр бүх зүйл дуусахгүй. Чиний алуурчин одоо ч амьд... Гэхдээ тэр удаан амьдрахгүй. Эрхэм ханхүү надад үүнийг аль хэдийн амласан. Дараагийн удаа би чам дээр ирэхдээ сайн мэдээ авчирна.»
Брайан бөхийн булшны чулуун дээр цэцгийн баглаа тавив.
«Тэгвэл баяртай, найз минь.»
«Анна эгч ээ, та айж байна уу?» гэж Аннагийн орон дээр хэвтэж байсан Нана асуув.
«Юунаас айх юм?»
«Энэ өвөл бидний нүүр тулах чөтгөрийн хазалтаас. Би энэ жилийн намар шидтэн бүсгүй болсон болохоор үүнтэй анх удаа нүүр тулна...»
«Анх удаа бол» гэж Анна бодов. «Маш их өвдөнө. Заримдаа цааш тэсэх аргагүй мэт санагдаж, бүр үхчихмээр ч санагдана.»
«Аа!» Нана цочсондоо хашхирах шахсан ч тэр даруй амаа таглав.
«Гэхдээ чи над шиг амьд үлдэнэ.»
«Би мэдэхгүй...» гэж Нана шивнэв. «Би тантай адил хүчтэй биш, бас юунаас ч айдаггүй хүн ч биш.»
«Би ч үнэндээ тийм хүчтэй биш» гэж Анна нүдээ анин хэлэв. Роландтай анх уулзсан тэр үеийн дүр зураг сэтгэлд нь тодров. Хүйтэн, харанхуй гяндангийн гүнд Роланд хувцсаа түүн дээр нөмрүүлсэн байлаа. Тэр Аннаг ажилд авна гэж намуухан хэлсэн юм. Одоо ч тэр үеийг санахаар бие нь арзайдаг байв. «Амьд үлдэхийн төлөө хэчнээн их тэмцэх хэрэг гарсан ч амьдралаа үргэлжлүүлэх хүсэл төрүүлэх зүйл, нөхцөлтэй заримдаа учирдаг.»
«Жишээ нь...?»
«Жишээлбэл, шар буурцгийн зуурмагт дарсан мах» гэж Анна санаа алдав. «Чи юу мөрөөддөгийг би хаанаас мэдэх вэ дээ? Аа...»
Нана өөрийг нь нүд салгалгүй ширтэж байхыг хараад Анна гараараа нүүрээ арчив. «Юу хараад байгаа юм? Нүүрэнд минь шороо болчихсон юм уу?»
«Үгүй...» Нана толгой сэгсрэв. «Би зүгээр л бага зэрэг гайхлаа. Та надтай урьд нь хэзээ ч ингэж их ярьж байгаагүй... Анна эгч ээ, та сая нүдээ аниад өнгөрснөө бодож байхдаа үнэхээр үзэсгэлэнтэй харагдаж байсан.»
Анна нүдээ эргэлдүүлэн орноос үсрэн бууж, цонх руу очив.
Нана араас нь шууд дагалаа. «Та юу хараад байгаа юм? Ой руу зугтах гэж байгаа юм уу?»
«Ой баруун зүгт байдаг» гэж Анна огцом хариулав. «Эндээс Шишүй гол л харагдана.»
«Анна эгч ээ, хар даа!» гэж бяцхан охин тэнгэр өөд заав.
Анна цочин цонхоо нээлээ. Жижигхэн цасан ширхэгтэй холилдсон салхи өрөөнд түрэн орж ирэв.
Тэр гараа сунган цэцэг шиг гялалзах цасан ширхгийг тосож авлаа. Хуруу нь жиндэхийг мэдэрч байв.
«Цас орж байна.»
«……»
Удаан чимээгүй байсны эцэст Шөнийн гургалдай дахин ам нээж, «Чи үнэхээр худал хэлээгүй юм байна» гэв.
«Мэдээж» гэж Роланд инээв. «Надад худал хэлэх шалтгаан бараг байгаагүй.»
Шөнийн гургалдай юу ч хэлсэнгүй. Тэр зүгээр л толгойгоо үл ялиг гилжийлгэхэд нүдэнд нь үл тайлагдах харц тодров.
Гэнэт тэр хүзүүн дээрээ хүйтэн зүйл мэдрээд өөрийн эрхгүй биеэ хураав. Дээш харвал, өөрөө ч анзааралгүй байтал хотын хэрэм дээр цас орж эхэлсэн байлаа. Саарал тэнгэрийн дор тоолж барамгүй олон цасан ширхэг харагдана. Тэд салхинд бүжиглэн хаа сайгүй хийсэж, хотын цэргүүдийн хашхираантай нийлж байв.
…Чөтгөрийн сарууд эхэлжээ.