— Нухацтай үзсэн гэнэ ээ?
Мо ахлагч уурласандаа сахал нь чичирч, царай нь хэзээ мөдгүй дэлбэрэх гэж байгаа мэт улайжээ.
— Тэмдэглэл хийхгүй, агуулгыг нь ойлгох гэж ч оролдохгүй, зүгээр л номуудыг хамаагүй эргүүлчхээд... Хэн ингэж ном уншдаг юм, хэл дээ?
— Ном уншихын тулд заавал тэмдэглэл хийж, нэг бүрчлэн тайлах ёстой гэж үү?
Жан Сюань одоо л нөгөө хүн яагаад ингэтлээ уурсныг ойлгоод юу хэлэхээ мэдсэнгүй.
Өмнөх амьдралдаа тэр номын санч байсан тул Мо ахлагчтай төстэй ажил хийдэг байв. Гэхдээ тэнд номын сангийн үнэмлэхтэй л бол дотогш орж болно. Дотор нь идсэн ч, уусан ч хэн ч тоохгүй. Хүн алахгүй, гал тавихгүй л бол бараг юу хүссэнээ хийж болдог байлаа!
Эхэндээ Мо ахлагч өмнөх Жан Сюаний Багшийн мэргэшлийн шалгалтын гайхамшигтай «амжилтаас» болоод зориуд хэцүү зан гаргаж байна гэж боджээ. Баахан юм болсны эцэст шалтгаан нь ердөө энэ байж!
— Эдгээр номыг академийн өмнөх үеийнхэн асар их хөдөлмөрөөр цуглуулсан. Ном бүр нь тэдний хөлс хүч, хөдөлмөрийн үр дүн! Сурах гэж ирээгүй бол бүү хүр! Ингэж хамаагүй эргүүлээд байгааг чинь үймүүлэх гэхгүй өөр юу гэх юм? — Мо ахлагч ууртайгаар гараа савчив.
— Би... За, та заавал үймүүлсэн гэж үзэх гээд байгаа бол тэгж л бод доо!
Жан Сюань тайлбарлах гэж байснаа хэсэг бодоод толгой сэгсрэн больчихов.
Тэнгэрийн Нууц Номын Сангийн нууцыг бусдад хэлж болохгүй. Тэгэхээр яагаад номыг галзуурсан мэт хурдан эргүүлж байснаа тайлбарлах ч боломжгүй.
Цаашдаа энд ирэх шаардлагагүй учраас учрыг тайлбарлаж яах вэ. Нэр хүнд нь угаасаа ёроолдоо хүрчихсэн. Дахиад жаахан муудлаа гээд ямар ялгаа байх билээ.
— Ядаж буруугаа хүлээдэг юм байна! Одоо зайл!
Жан Сюань хүлээн зөвшөөрөхөд Мо ахлагчийн харцанд зэвүүцэл тодрон, гараараа яв гэж дохив.
— Тэгвэл явъя даа!
Жан Сюань эргэх гэтэл анхилуун үнэр ойртож, нэгэн хүн өмнө нь гарч ирэн замыг нь хаав. Шэнь Би Жу байлаа.
— Түр хүлээ!
— Одоо бас яав? — Жан Сюань аргаа барсан харцаар түүн рүү харав. — Чи номоо уншсан, би номоо үзсэн. Чамд саад болоогүй биз дээ!
— Хм!
Ердийн үед Шэнь Би Жу хэн нэгнийг зогсоовол нөгөө хүн баярласандаа хөөрөх нь холгүй байдаг. Гэтэл энэ нөхөр залхсан царай гаргана. Тэр хөмсгөө зангидан:
— Тэр тухай биш. Та дотор ном уншиж байсан гэж хэлсэн биз дээ? Ийм удаан үзсэн юм чинь ядаж зарим агуулгыг нь санаж байгаа байлгүй!
— Юу хэлэх гээд байна?
Энэ эмэгтэй бас ямар арга сэдээд байгааг ойлгоогүй Жан Сюань сэжиглэн харав.
— Энгийн. Таныг «Үрэл Найруулах Найман Арга» гэдэг ном үзэхийг харсан. Тэр номын зарим хэсгийг би сайн ойлгохгүй байгаа юм. Тиймээс танаас асууя гэж бодлоо. Татгалзахгүй биз дээ? — Шэнь Би Жу хэлэв.
Түүний бодсон арга тун энгийн.
Энэ нөхөр ном эргүүлэн жүжиглээд байсан биз дээ?
Тэгвэл тэр номынх нь тухай асуулт тавина. Хариулж чадахгүй бол худлаа дүр эсгэж байсан нь шууд илэрнэ!
— «Үрэл Найруулах Найман Арга» уу?
Жан Сюань бодолдоо төвлөрөхөд уг ном оюунд нь шууд гарч ирэв. Үнэхээр өмнө нь хуудсыг нь эргүүлжээ.
— Ойлгохгүй зүйл байвал асуу. Би тайлбарлая. Гэхдээ удахгүй юм идэх хэрэгтэй байна, цаг бага болохоор хурдлаарай...
— Чи...
Шэнь Би Жу нударгаа зангидаж, уурласандаа ухаан алдах шахав.
Яг л залхсан багш асуулт асууж ирсэн сурагчдаа хариулах гэж байгаа мэт өнгөөр ярьж байна!
Нэгдүгээрт, би гоо бүсгүй. Хоёрдугаарт, би академийн өндөр түвшний, нэр хүндтэй багш нарын нэг! Чамаас юм асууж байгаа нь мэдээж хэр зэрэг мэдлэгтэйг чинь шалгах гэсэн хэрэг. Яахаараа би чамаас хичээл заалгах гэж байгаа юм шиг сонсогдоод байна?
Хүн бүр өөр өөрийн сайн мэддэг салбартай тул академийн багш нар бие биеэсээ асууж, харилцан суралцах нь энгийн зүйл. Гэхдээ Багшийн мэргэшлийн шалгалтад тэг авсан чамаас намайг зөвлөгөө авна гэж яахаараа боддог байна аа?
Дотор нь дэлбэрэхэд бэлэн болсон уураа арайхийн дарсан Шэнь Би Жу шүдээ зуун:
— Сая би номноос «Эмийн ургамлууд тарвал үрэл тогтоход бэрх! Ургамлууд бөөгнөрвөл шар үрэл бий болно!» гэсэн өгүүлбэр уншсан. Надад жаахан хачин, ойлгомжгүй санагдаад байна. Жан багш тайлбарлаж өгч болох уу? — гэв.
«Тайлбарлаж» гэдэг үгийг хэлэхдээ шүдээ хавирсан нь сонсогдохоор байлаа.
Ийм хогийн багшаас юм асуух нь битгий хэл, түүнийг эвгүй байдалд оруулах зорилгогүй байсан бол тэр хэзээ ч ийм зүйл хийхгүй.
— Тийм ой муутай байж бас асуулт асуух гээд байдаг...
Ийм зүйл асууна гэж бодоогүй Жан Сюань уруулаа мурийлгав.
— Зөв өгүүлбэр нь «Эмийн ургамлууд бөөгнөрвөл үрэл тогтоход бэрх! Ургамлууд тархвал шар үрэл бий болно!» гэж байгаа. Утга нь маш энгийн. Үрэл найруулах үед эмийн шингэн эсвэл нунтаг нэг дор бөөгнөрчихвөл эмийн үйлчлэл нь хоорондоо бүрэн нийлэх боломжгүй болно. Харин тус тусдаа тархсан байдлаар сайтар хольж чадвал гарсан үрэл өндөгний шар шиг өнгөтэй байдаг!
Номын Хөмрөгийн Асрын бүх номыг хуулчихсан Жан Сюань бодлоо жаахан хөдөлгөхөд л үрэл найруулах зөв арга оюунд нь гарч ирнэ. Ийм асуултаар өөр хүнийг мухардуулж болох ч түүнийг үү? Инээдтэй хэрэг!
Тэгээд бүр... асуултынхаа өгүүлбэрийг буруу хэлчихсэн байна! Түвшин нь арай л доогуур юм!
— Хар даа, хариулж чадахгүй байгаа биз... Аан? Та сая юу гэлээ?
Нөгөө залуу хариулж чадахгүй гэж бодож байсан Шэнь Би Жу Жан Сюанийг ийм амархан тайлбарлана гэж зүүдэндээ ч төсөөлсөнгүй. Гэнэтийн хариунд цочирдож, үзэсгэлэнт нүд нь бүлтийх шахав.
Тэр өгүүлбэрийг зориуд буруу хэлсэн юм. Ингэвэл Жан Сюань буруу тайлбар хийнэ гэж боджээ. Түүний бодлоор энэ нөхөр Номын Хөмрөгийн Асарт зүгээр л жүжиг тавьсан болохоос номуудаас өчүүхэн ч мэдлэг аваагүй. Тиймээс дурын нэг номын агуулгаас асуухад юу ч мэдэхгүй байх ёстой байлаа.
Иймээс зориуд буруу уншиж, түүнийг олны өмнө эвгүй байдалд оруулах гэсэн хэрэг!
Хэн мэдлээ... Жан Сюань алдааг нь шууд анзаараад зогсохгүй бүр хамгийн зөв тайлбарыг өгчихөв!
Яаж... яаж ийм байж болох вэ?
Энэ нөхөр «Үрэл Найруулах Найман Арга»-ыг зүгээр л хуудсыг нь хурдан эргүүлэх төдийд бүхэлд нь тогтоочихсон хэрэг үү?
Боломжгүй!
Багшийн мэргэшлийн шалгалтад тэг авсан хүн үрэл найруулах шиг өөр салбарыг яаж ингэж сайн мэдэх юм?
— За, өөр асуулт байна уу? — Жан Сюань хонхойсон гэдсээ илэн яаруулав.
— Байлгүй яах вэ!
Цочирдсон хэвээр байсан ч түүний юу ч болоогүй мэт царайг хараад Шэнь Би Жу хурдан сэхээ авч, дахин асуулаа.
— Бас нэг өгүүлбэр бий. «Металлыг галд цэвэршүүлэхдээ, бохир байхад нь хэзээ ч нэгтгэж болохгүй!» Үүнийг би сайн ойлгохгүй байгаа юм.
Асууж дуусаад тэр хүйтнээр инээмсэглэн, Жан Сюань мухардахыг хүлээв.
Өмнөх асуулт нь үрэл найруулах тухай байсан бол энэ удаагийнх зэвсэг урлалын сургаал байлаа. Эртний нэг номноос харсан энэ өгүүлбэрийн утгыг Шэнь Би Жу бүтэн сар бодоод ч ойлгоогүй. Эцэст нь нэгэн нэртэй дархнаас асууж байж л учрыг нь тайлсан юм.
Эхэндээ өөрийг нь уурлуулсны хариуд Жан Сюанийг нэг сайн эвгүй байдалд оруулах л санаатай байв. Гэтэл тэр «Үрэл Найруулах Найман Арга»-ын өгүүлбэрийг тайлбарлачихлаа.
Ингэхэд нь Шэнь Би Жугийн өрсөлдөх зан хөдөлж, дуугүй болгочих хэцүү асуулт гаргаж иржээ.
— Энэ...
Хажууд байсан Мо ахлагч Жан Сюанийг эхний асуултад хариулахад гайхсан ч цочирдсонгүй.
«Үрэл Найруулах Найман Арга» бол тоо томшгүй олон шинэхэн алхимичийн заавал сурдаг үндсэн гарын авлага. Бясалгагчдад Хунтянийн Есөн Даньт Бясалгалын Арга ямар байдагтай төстэй. Үрэл найруулдаггүй хүн ч энэ талаар ганц хоёр зүйл мэддэг байхад гайхах хэрэггүй.
Харин Шэнь Би Жу хоёр дахь асуултаа тавихад Мо ахлагч алмайрав. Учир нь энэ өгүүлбэрийн утгыг тэр өөрөө ч тайлж чаддаггүй байлаа.
— «Металлыг галд цэвэршүүлэхдээ, бохир байхад нь хэзээ ч нэгтгэж болохгүй!»
Хоёулаа түүнийг хариулж чадахгүй гэж бодож байтал Жан Сюань толгой сэгсрээд Шэнь Би Жу руу тэнэг хүн харж байгаа мэт харлаа.
— Үүнд ойлгохгүй юу байдаг юм? Зэвсэг урлахдаа хэрэглэгдэх материал бүрийг эхлээд галд сайтар цэвэршүүлж, бүх хольцыг нь бүрэн арилгах хэрэгтэй гэсэн үг. Тэгсний дараа л материалыг хооронд нь илүү сайн нэгтгэж чадна! Арай хэцүү юм асууж болох уу? Ийм үндсэн мэдлэгийг жаахан олон ном уншчихвал амархан ойлгоно шүү дээ!
— Энэ...
Шэнь Би Жугийн нарийхан бие өөрийн эрхгүй чичрэв.
Өөрөө олон хүнээс асууж явж байж хариуг нь олсон асуултын голыг энэ залуу агшин зуур хэлчихлээ...
Түүгээр ч зогсохгүй Мо ахлагч хүртэл гайхсандаа ухаан алдах шахав.
Өөрийнх нь ч мэдэхгүй асуултад Жан Сюань хариулчихлаа. Тэгэхээр... сая тэр номуудыг эргүүлж байхдаа үнэхээр нухацтай судалсан юм биш биз?
— Жан багш аа, таны хариулт нэг л буруу санагдаад байна. Миний санаж байгаагаар «Элдэв Маргааны Тайлбар» гэдэг номд өөрөөр тайлбарласан байдаг. Үрэлд металл материал нэмэх гэж байгаа бол эхлээд цэвэршүүлэх хэрэгтэй, үгүй бол нэгэн цул болж нэгдэхгүй гэж бичсэн байсан санагдана! — гэж Мо ахлагч итгэж ядсан хэвээр хэлэв.
— Та буруу санаж байна. «Элдэв Маргааны Тайлбар»-т тийм өгүүлбэр байхгүй, тийм агуулга ч байхгүй. Таны уншсан нь Лю Зэ ахмадын бичсэн «Элдэв Онолын Тайлбар» байх. Тэнд үүнтэй төстэй өгүүлбэр бий. Гэхдээ «Металлыг үрэлтэй хамт цэвэршүүлэхдээ, бохир байхад нь хэзээ ч хольж болохгүй» гэж бичсэн болохоос «металлыг галд цэвэршүүлэхдээ» гэж бичээгүй!
Жан Сюань гараа тайван сүртэй дохив.
Энэ хоёр өөрийг нь шалгаж байгааг тэр мэдсэнгүй. Үнэхээр л номуудын агуулгыг андуурч байна гэж бодоод цааш тайлбарлав.
— Өө тийм. Тэр ном Номын Хөмрөгийн Асрын есдүгээр эгнээний буланд байгаа. Таны сая хэлсэн агуулга 49-р хуудсанд нь бичээстэй! Харин Шэнь багшийн асуусан зүйлд миний тайлбар эргэлзээтэй санагдаж байвал Ду Цю ахмадын үлдээсэн «Галаар Урлах Гурван Арга»-ыг үзэж болно. Арван тавдугаар номын тавиурын буланд бий. Тайлбар нь 24-р хуудсанд байгаа!
— Би шалгаад ирье!
Шэнь Би Жу эргэлзсэн харцаар түүн рүү хараад Номын Хөмрөгийн Асар руу яаран орлоо. Удалгүй «Элдэв Онолын Тайлбар», «Галаар Урлах Гурван Арга» гэсэн хоёр ном барьсаар эргэж ирэв.
Жан Сюаний хэлсэн хуудсуудыг нээгээд үзмэгц тэр ганхаж, газар дээрээ ухаан алдах шахлаа.
Үнэхээр... Жан Сюаний хэлсэнтэй үг үсэггүй таарч байв!
Тэр номын агуулгыг тогтоосон төдийгүй аль номд байсныг, ном нь хаана байрладгийг, бүр хэддүгээр хуудсанд бичсэнийг хүртэл зааж чаддаг гэж үү?
Энэ... үнэн гэж үү?