Газарт унасан Ян Хэн л өвдсөнөө мартсан мэт, нүдэнд нь арилаагүй итгэл бишрэл тодрон хэвтэж байлаа.
«Яаж ийм байж болох вэ?»
Өөр рүү нь чиглэсэн харцуудыг мэдэрсэн Ян Хэн бүр ч их доромжлогдов. Тэр ичгүүртээ шатаж, цээжээ дарсаар хашхирлаа. «Энэ боломжгүй! Ян Чэнь хуурсан. Тэр гарцаагүй хуурсан!»
«Амаа тат!» хэмээн хөгшин зарц уурлан зандарлаа.
Уг нь тэр Ян Чэнь хуурсан байж магадгүй хэмээн сэжиглэж байсан тул зориуд Ян Чэнийг Ян Хэнтэй өрсөлдүүлсэн билээ. Харин одоо үзэхэд Ян Чэнь жинхэнэ чадвартай нь илт байв. Ялагдлаа дааж чадахгүй, уурын үг урсгаж байгаа нь Ян Хэн өөрөө байлаа. Эрийн цээнд хүрсний ёслол бол ариун нандин үйл явдал учраас энд хэн ч дураараа авирлаж болохгүй.
Ян Хэний ичгүүртэй, ялагдлаа хүлээн зөвшөөрч чаддаггүй төрх бусдын дургүйцлийг улам их төрүүлсэн нь гарцаагүй.
Ян Хэнтэй сүй тавихыг аль хэдийн зөвшөөрсөн Сүн Цяомэй хүртэл түүнээс бүр ч их урам хугарчээ.
«Цяомэй, энэ Ян Хэн чиний нөхөр болох эрхгүй болжээ.» Энэ үед Сүн Цяомэйгийн ард зогсож байсан дунд эр насны эр аяархан дуугарлаа.
Сүн Цяомэй дуулгавартай толгой дохив. «Аав аа, би мэдэж байна. Ян Хэн надад тохирохгүй. Гэхдээ түүнээс татгалзах амархан. Яг одоо түүнд ганц ч боломж олголгүй шууд татгалзах нь дэндүү харгис биш үү?»
«Харгис гэж үү? Чи түүнд сайхан сэтгэл гаргаж байна. Харин бидний төлөө хэн сэтгэл гаргах юм? Цяомэй, чи урьд нь Ян Хэнээс зайгаа барьдаг байсан нь ухаалаг хэрэг байжээ. Гэвч түүнтэй бага зэрэг харилцаа үүсгэсэн л бол хэрэгтэй үед зангилааг эрс таслах ёстой. Эс бөгөөс ирээдүйн нөхөр чинь чамайг басамжилж мэднэ.» Сүн Цяомэйгийн аав царай үл хувилан үргэлжлүүлэв. «Би зүгээр л ирээдүйд чи зовохоос сэргийлэхийг хүсэж байна.»
«Аав аа, би ойлголоо. Би Ян Хэнээс шийдэмгий татгалзана.» Сүн Цяомэй шийдвэрээ гаргав.
Ирээдүйн жаргалын амлалт гэдэг өнөөгийн бэрхшээлээс хамаагүй амархан сонголт болдог ажээ.
Сүн Цяомэйгийн аав сая л сэтгэл хангалуун толгой дохив. «Санаарай, Ян Хэн Ян Чэнийг өдөөн хатгасан. Харин Ян Чэнь одоо үзүүлж буй байдлаасаа харахад Ян овог нууцаар өсгөсөн суутан байж мэднэ. Ян Хэн, Ян Чэнь хоёрын хэн нь илүү үнэ цэнтэйг чи тодорхой мэдэж байх ёстой.»
Сүн Цяомэй ийм олон зүйлийг нухацтай тунгаадаг хүн байж, энэ нь овгийнхоо ашиг тусын төлөө хийх ёстой сонголт гэдгийг яаж мэдэхгүй байх билээ?
Уг нь тэр Ян Хэнд нэг их сэтгэлтэй ч байгаагүй тул энэ мөчид эргэлзэх шалтгаан түүнд байсангүй.
Сүн Цяомэйгийн аав хэсэг бодсоноо хэлэв. «Манай Сүн овгийнхон Ян Цайдьетэй бага залуудаа хэдэн таагүй явдал туулсан ч тэр бол өнгөрсөн хэрэг, ноцтой асуудал биш. Боломж олдвол Ян Чэнь сайн сонголт байх болно. Мэдээж, одоогийн түвшнээрээ чи Ян Чэньтэй дүйхэд амаргүй байж мэднэ. Гэхдээ боломжийг хүн өөрөө л шүүрч авдаг юм. Тиймээс түүнийг нандигна.»
«Тийм ээ, аав аа.» Сүн Цяомэй цагаан шүдээ үл ялиг зуун, нүд нь гэрэлтэв.
Аавынх нь санаа илт байлаа. Тэр охиноо Ян Чэнийг өөртөө татахын төлөө хөөцөлдүүлэхээр хэдийн төлөвлөжээ.
Ян Чэнь үнэхээр өөртөө татахын төлөө хөөцөлдөхөд үнэ цэнтэй хүн байв. Гэвч тэр үнэхээр Ян Чэнийг өөртөө татаж чадах болов уу? Фэн Шюэү Ян Чэнийг хэр их чухалчилдгийг тэр мэднэ. Өөрийгөө Фэн Шюэүтэй харьцуулахад тэдний хооронд тэнгэр газар шиг ялгаа байлаа.
«Ямар ч байсан аавын зөв. Боломжийг хүн өөрөө л шүүрч авдаг юм.» Сүн Цяомэй аяархан хамраа шуухитнуулаад, Ян Хэнтэй
харилцаагаа бүрмөсөн таслахаар эргэж одлоо.
Удалгүй.
«Ян Хэн, дахиж уулзахгүй байя» гэж Сүн Цяомэй түүнд товчхон хэлэв.
Ийм үг Ян Хэнд цэлмэг тэнгэрээс буусан аянга мэт санагдаж, шархан дээр нь давс цацсан хэрэг болов.
Гэвч Сүн Цяомэй Ян Хэнд тайлбар хийх, түүнийг тогтоон барих ганц ч боломж өгөлгүй эргэж одлоо. Тэр энд хором ч саатах бодолгүй байв.
«Сүн Цяомэй, чи харамсах болно!» Ян Хэн ууртайгаар архирлаа. «Ах аа, би Ян Чэнийг алмаар байна. Би заавал Ян Чэнийг ална!»
Ян Хэний хажууд зогсож байсан Ян Ү царайгаа барайлган, хүйтнээр хамраа шуухитнуулав. «Хог шаар минь, сэтгэлээ барьж чадахгүй байна уу? Энэ чинь ямар төрх вэ?» «Гэхдээ…» Ян Хэний сэтгэлд хорсол, дургүйцэл дүүрэн байлаа.
«Санаа зоволтгүй. Сая би Ян Чэний зарим мэхийг олж харсан. Түүний хүч Бие чийрэгжүүлэх шатны дөрөвдүгээр түвшний оргилд үнэхээр хүрсэн байж мэднэ. Гэхдээ миний тулааны бясалгал ч мөн Бие чийрэгжүүлэх шатны дөрөвдүгээр түвшний оргилд байна. Тулааны ур чадварын тухайд би Наймдугаар ахлагчаас биечлэн заалгасан. Удахгүй түүнд миний хүчийг мэдрүүлнэ.»
Ян Ү уруулаа долоогоод хэлэв. «Тэр үед би судлуудыг нь шууд сүйтгэж, хэрэггүй хүн болгоно. Тэгвэл цаашдаа дахиж үсчиж чадахгүй.»
Энэ мөчид Ян Цайдье олны дунд хамгийн гялалзсан хүн болсон нь гарцаагүй. Тэр дүү Ян Чэнээсээ ч илүү олны анхаарлыг татаж байв. Яагаад гэвэл эндхийн хүмүүс гэр бүл болгох хань ижил эрж иржээ. Ян Чэнь багаасаа эцэг эхийнхээ барааг үзэлгүй, Ян Цайдьетэй хоёулханаа бие биеэ түшин амьдарсан. Эгч нь түүнд эх хүн шиг байсан тул хүмүүс түүнд хань эрэхээр хүрэлцэн ирсэн нь зүйн хэрэг.
Эрийн цээнд хүрсний ёслол бүрийн «титэм» болсон залуусыг гаднын олон овог үргэлж эрж сурагладаг байв.
Ян Чэнь өнөөдөр үзүүлсэн байдлаараа Эрийн цээнд хүрсний ёслолын «титэм» гэж нэрлэгдэхээргүй байсан ч Бие чийрэгжүүлэх шатны дөрөвдүгээр түвшний хүчээрээ үнэхээр гайхалтай харагдав. Түүний ирээдүй хязгааргүй байх нь тодорхой тул хэн түүнтэй холбоо тогтоох гэж яарахгүй байх билээ?
Ян Ү, Ян Чэнь хоёр энэ газарт хамгийн их анхаарал татсан хүмүүс болсон нь гарцаагүй.
Мэдээж, Ян Чэнь гайхалтай үзүүлсэн ч нэр хүнд нь аль хэдийн тогтсон Ян Үгийнхээс бага зэрэг дутуу байлаа. Гэсэн ч энэ нь Ян Цайдьег улам ихээр зовоох хангалттай шалтгаан болов. «Цайдье, чи миний охинд лав сэтгэл ханана. Тэр үнэхээр үзэсгэлэнтэй, гоо үзэсгэлэн төгс. Нэг өдөр дүүгээ түүнтэй уулзуулаарай.»
«Миний хоёр дахь охин авьяастай төдийгүй үзэсгэлэнтэй. Төгөлдөр хуур тоглож, шатар нүүж, уран бичлэг, зураг гээд бүгдийг чадна…»
«Бид…»
Эдгээр хүмүүс Ян Цайдьег тойрон хүрээлж, хүн бүр үг хэлэх гэж уралдсан нь түүнийг сандруулж орхив.
Тэр агшинд гэнэт— «Дүн!»
Асар чанга дуу нижигнэн гарч, тэнд байсан хүн бүрийг цочоов.
«Хөөе!»
Гэнэтийн өөрчлөлт гарч, нэг мэдэхэд Ян овгийн гол хаалга аль хэдийн нураад байлаа. Араас нь бөөн хүн, морь Ян овгийн өргөөнд нэвтрэн орж ирэв. Анх харахад тэд сайн хүлгүүд унаж, ижил загварын улаан хувцас өмссөн бөгөөд авир байдал нь туйлын дээрэнгүй байлаа.
«Замаас зайл!» Толгойлж явсан улаан хувцастай бадриун эр Ян овгийн хаалгачийг өшиглөн холдуулаад чангаар инээлээ. «Ян овгийн жаалууд аа, бид жилийн алба татвар авахаар ирлээ!»
Ян овгийн тэргүүн Ян Жиньхэ тэр дороо гарч ирэн, хөмсгөө зангидсаар эдгээр халдагсдын өмнө зогсов. «Ноёд оо, алба татвар хураахад хэдхэн хоног үлдсэн биш бил үү? Өнөөдөр манай Ян овгийн Эрийн цээнд хүрсний ёслол болж байна. Та нар манай Ян овгийн нүүрийг бодолгүй өнгөрөхгүй байлгүй дээ.»
«Ха ха, Ян овгийн тэргүүн ээ, бид танд нүүр өгөхгүй гэсэндээ биш. Энэ жилийн алба өнөөдөр төлөгдөх ёстой юм. Танай Ян овог манай Улаан хувцастны бүлгийн нэр хүндийг бодохгүй байж чадахгүй биз дээ?» хэмээн толгойлж явсан бадриун эр ёжтой инээв.
Олны дунд зогсож байсан Ян Чэнь нөхцөл байдлыг сониучирхан ажиглав.
Сүнслэг тулааны шатанд хүрсэн Ян овгийн тэргүүн хүртэл тэдэнтэй ингэж хүндэтгэлтэй харьцдаг байхад энэ хүмүүс чухам хэн байв?
«Ян Чэнь!» Ян Чэнь бодолд автаж байтал Ян ахлагч, Ян Сы ахлагч хоёр яаран хүрч ирэв. Тэдний царай түгшүүрээр дүүрч, ийм үймээн дунд Ян Чэнд ямар нэгэн муу зүйл тохиолдох вий хэмээн айж байлаа.
Ян Чэнь одоо Ян овгийн эрдэнэ болсон гэдгийг онцлох хэрэгтэй. Ян Жиньхэ хэлэлцээр хийхээр явахаасаа өмнө тэдэнд Ян Чэнийг сайтар хамгаалж, түүнд ямар ч гай тохиолдуулахгүй байхыг тусгайлан захисан байв.
Ян ахлагч, Ян Сы ахлагч хоёр түүнд санаа зовж байгааг харсан Ян Чэнь сэтгэл нь бүлээцэн асуув. «Ян ахлагч аа, Ян Сы ахлагч аа, эдгээр хүмүүс хэн юм бэ?»
Ян ахлагч гүнзгий амьсгаа аваад толгой сэгсрэв. «Энэ хүмүүс бол
Их зэлүүд нутгийг эзэрхэн суудаг Улаан хувцаст морин дээрэмчид, нутгийн дээрэнгүй ноёд юм.»
«Дээрэнгүй ноёд гэж үү? Зүгээр л хэдэн морин дээрэмчин Их зэлүүд нутгийн зуун овогтны дунд яаж дээрэнгүй ноёд болдог юм бэ?» хэмээн Ян Чэнь гайхан асуув.
Ян Сы ахлагч гараа даллав. «Чи үүнийг мэдэхгүй. Эдгээр Улаан хувцаст морин дээрэмчид Их зэлүүд нутгийн гаднаас ирсэн хүмүүс. Гадна талд амьдралаа залгуулж чадаагүй болоод энд ирсэн бололтой. Гэсэн ч Их зэлүүд нутагт тэд жинхэнэ дээрэнгүй ноёд болчихсон, хэн ч тэднийг сөрж зүрхэлдэггүй.»
«Эдгээр дээрэмчид хүч түрэн дураараа авирлаж, бусдыг дарлан, жил бүр алба татвар хураадаг юм» хэмээн Ян ахлагч гашуухан инээмсэглэв.
«Их зэлүүд нутгийн зуун овогтон ийм олон байхад зүгээр хэдэн дээрэмчнээс бид яагаад айх ёстой гэж?» Ян Чэнь ихэд гайхав.
Өмнөх амьдралынхаа үед Ян Чэнь иймэрхүү дээрэмчдийг нүдэндээ тоосны ширхэг төдий ч тоодоггүй байлаа. Харин Их зэлүүд нутагт байдал тийм биш бололтой.
Ян ахлагч санаа алдав. «Ян Чэнь, чи одоо ч залуу, цаад учрыг ойлгохгүй байна. Зуун овогтон нийлбэл үнэхээр хүчирхэг гэдгийг чи мэдэх хэрэгтэй. Улаан хувцаст морин дээрэмчид хүчтэй ч зуун овогтныг өдөөн хатгаж зүрхлэхгүй. Гэвч олон овгоос бүрдэх зуун овогтон өөрсдөө нэгдэж чадах уу?»
«Дангаар нь авч үзвэл Улаан хувцастны бүлэг хамгийн хүчтэй, бүр Их овгуудаас ч давна. Харин Арван хоёр их овог хүчээ нэгтгэвэл Улаан хувцастны бүлгийг тогтоон барьж чадна» хэмээн Ян Сы ахлагч хэлэв. «Тиймээс Улаан хувцастны бүлэг хэтэрхий даварч зүрхэлдэггүй юм.»
«Арван хоёр их овог Улаан хувцаст морин дээрэмчидтэй орооцолдсон хэрэг үү?» хэмээн Ян Чэнь бодлогошрон хэлэв.
«Өөрөөр хэлбэл, Улаан хувцаст морин дээрэмчид манай Ян овогт
зөөлөн хандах байсан гэж бодож байна уу? Тэд биднийг аль эрт устгачих байсан» хэмээн Ян ахлагч хөмсгөө атируулан хэлэв. «Бидний хүч Улаан хувцастны бүлгийнхээс хавьгүй сул. Бид өнөөг хүртэл оршин тогтносон нь Их овгуудын хоорондын харилцан хазаарлалтаас л болсон юм.»
Ян Сы ахлагч тайлбарлав. «Бид дунд зиндааны овогт багтдаг маань аз юм. Улаан хувцастны бүлэг хэчнээн бардам, дээрэнгүй ч биднийг устгаж зүрхлэхгүй. Хамгийн ихдээ жил бүр алба авч, сүрдүүлнэ. Эцсийн эцэст тэд Их овгуудыг бодолцохоос өөр аргагүй. Харин жижиг овгуудын хувьд аз таардаггүй. Улаан хувцастны бүлэг жижиг овгуудын аль нэгийг таалахгүй л бол, Их овгууд хөндлөнгөөс оролцож ч амжилгүй, тэр овгийг шууд устгана.»
«Дэндүү харгис юм» хэмээн Ян Чэнь санаа алдав.
Тэр өмнө нь амьдарч байсан ертөнцөө харгис гэж боддог байв. Гэтэл энэ газар ч бас ийм хэрцгий байна гэж огт төсөөлөөгүй ажээ.
«Тийм ээ, харгис. Гэхдээ бид яах билээ? Энэ ертөнцөд амьд үлдэх хууль ийм. Улаан хувцастны бүлэг тоо томшгүй олон жигшүүрт хэрэг үйлдсэн биз дээ? Дээрэмдэж, алж, элдвийн бузар булай бүхнийг үйлдэнэ. Хэрэв тийм биш байсан бол жижиг овгууд яагаад бидэн шиг дунд зиндааны овгууд болон Их овгуудтай ураг барилдахыг амь тавин эрэлхийлэх билээ?»
«Тэд удам угсаагаа залгуулах газар, гай гамшиг нүүрлэхэд түшиг болох газар эрж байгаа юм.»
Ян Сы ахлагч ч сэтгэл догдлон хэлэв. «Ян Чэнь, манай Ян овог Улаан хувцастны бүлгийн довтолгоог даван туулж ирсэн нь юуны түрүүнд Их овгуудын харилцан хазаарлалтаас болсон гэдгийг санаж яв. Гэхдээ энэ нь бидний өөрсдийн хүч чадал биш. Удаан хугацаанд цэцэглэн хөгжиж, доромжлол амсахгүй байх түлхүүр нь эцсийн эцэст өөрсдийн хүч чадал юм. Бидний үеийнхэн ийм хэмжээнд л хүрч чадна. Харин чам шиг залуу үеийнхэнд хязгааргүй боломж бий.»
Тэд яагаад Ян Чэнийг ингэтлээ хамгаалж байв?
Учир нь эдгээр залуу суутнууд овгийн ирээдүйн найдвар байсан юм.