Ян овгийн ахлагчийн хувьд Ян Жиньхэ овгийнхны амьд үхлийг шийдэх дээд эрхийг атгаж байлаа. Түүний өнгөц төдий хэлсэн үг хүртэл эцэс төгсгөлгүй сүр хүч шингээсэн байв. Түүнчлэн дуу хоолой нь хүйтэн, байр суурь нь тун тодорхой байлаа. Түүний тавьсан ёгт асуултад Наймдугаар ахлагч бүх биеэрээ чичирчээ.
«Энэ хурал Ян Чэньтэй ямар холбоотой юм бэ?»
Ян Жиньхэ Ян овгийн Наймдугаар ноёнд дахин дарамт үзүүлэхийг хүссэнгүй. Тэр гараа ардаа авч, тэргүүн суудалд тухлан суугаад, тушаах өнгөөр хэлэв. «Ян Чэнь, нааш ир!»
«За.» Ян Чэнь түүн рүү дөхөж очив.
Ян Жиньхэ инээмсэглээд хэлэв. «Ян Чэнь, хөдөлж болохгүй. Би чиний төрөлхийн авьяас, бие бялдрыг товчхон шалгая.»
Төрөлхийн авьяас, бие бялдар хоёр тулаанчийн хувьд зайлшгүй чухал байлаа.
Урьд нь Ян овгийнхон Ян Чэний авьяасыг тун дорд, тулааны урлаг эзэмшиж чадахгүй гэж боддог байв. Тиймээс түүний төрөлхийн авьяасыг үнэндээ хэзээ ч нарийн шалгаж үзээгүй ажээ. Гэтэл өнөөдөр ийм явдал болно гэж хэн санах билээ?
Өчигдөр Ян Чэний үзүүлсэн чадвар өмнөх бүх цуу яриаг эргэлзээгүй няц даржээ!
Тиймээс Ян овгийн ахлагчийн хувьд тэр Ян Чэний төрөлхийн авьяас, биеийн онцлогийг заавал шалгах ёстой байв.
Ян Чэнь авьяасаа шалгуулахыг огтхон ч эсэргүүцсэнгүй.
Эцсийн эцэст түүний авьяас хэнд ч ил болсон тул санаа зовох зүйл байсангүй. Түүнчлэн Их зэлүүд нутгийн зуун овогтон алс бөглүү нутагт оршдог тул хүчирхэг урсгалуудынхтай адилгүй байлаа. Авьяас шалгах арга нь ч нэлээд бүдүүлэг бөгөөд гарсан үр дүн нь нарийн тодорхой байдаггүй.
Ян Чэний таамагласнаар, Ян Жиньхэ шалгалтаа дуусгаад нүд нь гэрэлтэн хэлэв. «Үнэхээр гайхалтай байна. Ян Чэнь, чиний төрөлхийн авьяас, бие бялдар чинь хоёулаа дээд зэргийнх ажээ. Өчигдрийн амжилтаас болж тулааны урлагт суралцахын анхны зорилгоо бүү мартаарай. Тэнгэрээс заяасан авьяасаа ч бас бүү үрэн таран хий.»
«Овгийн ахлагчийн захиасыг би сэтгэлдээ хадгална!» гэж Ян Чэнь яаран хариулав.
«Ёслох хэрэггүй. Чи одоо насанд хүрсэн тул зарим зүйлийн зөв бурууг ялгаж чадна гэдэгт би итгэж байна. Одоо чамд хэлэх чухал зүйл байна. Энэ бол хурлын гол сэдэв бөгөөд чамтай шууд холбоотой.» Ян Жиньхэгийн царай аажмаар хүндэрчээ.
Тэнд байсан бүхний анхаарал нэгэн зэрэг төвлөрөв.
Ян Чэнь ч мэдээж анхаарлаа сулруулж зүрхэлсэнгүй. Энэ хэрэг Ян овгийн хувьд асар чухал болохыг тэр харж байсан ч чухам юуны тухай болохыг огт мэдсэнгүй.
Ян Жиньхэ гараа ардаа авч, ямар ч хувиралгүй царайгаар хэлэв. «Зуун овгийн сорилтын талаар та нар бүгд мэдэж байгаа байх гэж бодож байна.»
«Зуун овгийн сорилт гэж үү?»
«Сорилт… үнэхээр тэр тухай ярих гэж байгаа юм биш үү? Тэгэхээр…»
Ян Жиньхэ шулуухан хэлэв. «Тийм ээ, та нар зөв таалаа. Зуун овгийн
сорилт эхлэх гэж байна.»
«Өчигдрийн дээрэмчид Ян овгийг ингэтэл дарамталсан нь удахгүй болох Зуун овгийн сорилттой холбоотой байсан юм биш үү?»
«Мэдээж.» Ян Жиньхэ хүйтнээр хариулав. «Өчигдөр би тэр дээрэмчид яагаад Ян овгийг ингэтэл дарамталж, бүр авьяастнуудыг маань хүртэл онилсныг гайхаж байсан. Сэжиглэж байтал өнгөрсөн шөнө Их овгийнхон энэ асуудлыг ярилцахаар над дээр ирсэн. Тэгээд Зуун овгийн сорилт эхлэх гэж байгааг мэдсэн юм.»
Хажууд зогсож байсан Ян Чэнь гайхан асуув. «Овгийн ахлагч аа, энэ Зуун овгийн сорилт гэж чухам юу болохыг хэлж өгөөч?»
«Чи мэдэхгүй байх нь аргагүй. Зуун овгийн сорилт бол Их зэлүүд нутгийн зуун овогтон нөөц баялгаа хуваарилахдаа ашигладаг арга юм.» Ян Жиньхэ удаан тайлбарлав.
«Нөөц баялгийн хуваарилалт гэж юу гэсэн үг вэ?» Ян Чэнь бүр ч их будилжээ.
Ян Жиньхэ нухацтай хэлэв. «Энэ асуудал Араатан уултай холбоотой. Эгч чинь Араатан уулын захын хэсэг рүү байнга явдаг болохоор чи энэ талаар мэдэх байх. Гэхдээ чи зөвхөн нэг хэсгийг нь л мэднэ. Араатан уул бол мэдээж эрдэнэсийн сан. Гэвч энгийн хүмүүс зөвхөн захын хэсэгт нь л нэвтэрч чадна!»
«Тэгвэл дотор нь юу байдаг юм бэ?» Ян Чэний сониуч зан улам хөдөлжээ.
«Доторх хэсгийг Их зэлүүд нутгийн зуун овогтон сахин хамгаалдаг» гэж Ян Жиньхэ хэлэв.
«Сахин хамгаалдаг гэж үү? Яагаад?» гэж Ян Чэнь гайхан асуув.
Ян Жиньхэ инээд алдан хэлэв. «Учир нь Араатан уулын доторх хэсэг нь уулын эрдэнэсийн жинхэнэ гол цөм юм. Тэнд чөтгөрийн араатан олноороо байдаг ч тэнгэр газрын ховор эрдэнэс ч арвин. Сүнслэг эмийн олон төрлийн түүхий эд тэнд илүү сайн ургадаг! Тиймээс жил бүр зэлүүд нутгийн янз бүрийн овог Араатан ууланд нэвтэрч, баялгийг нь булаацалдан өрсөлдөхийн тулд бүх хүчээ дайчилдаг.»
«Гэвч ийм өрсөлдөөн тоо томшгүй олон хүний аминд хүрч болзошгүй. Тиймээс Арван хоёр их овог хамтран мөргөлдөөнийг зогсоож, Араатан уулын нөөц баялгийг өөр аргаар хуваарилах санал гаргасан юм!»
Ян Чэнь эрүүгээ илээд хэлэв. «Энэ хуваарилалтын арга нь овгийн ахлагчийн сая дурдсан Зуун овгийн
сорилт мөн үү?»
«Яг мөн!» Ян Чэнь ийм хурдан ухаарсанд Ян Жиньхэ сэтгэл хангалуун инээмсэглэв. «Зуун овгийн сорилт бол нөөц баялгийг хуваарилах өөр нэг арга юм. Их зэлүүд нутгийн зуун овогтон бүх овгийн арван таван нас хүрээгүй залуусын дунд тэмцээн зохион байгуулна. Их овог бүр Зуун овгийн сорилтод оролцуулахаар гурван авьяастан илгээж болно. Харин бидэн шиг дунд зэргийн овог хоёрхон, жижиг овог ганцхан хүн илгээх эрхтэй!»
Ян Чэнь толгой дохив. Их овгууд энэ тал дээр тодорхой давуу эрхтэй ажээ. Гэхдээ энэ нь ч хэвийн зүйл байв.
Ян Жиньхэ үргэлжлүүлэн хэлэв. «Сорилтын эхний гучид багтсан шилдгүүд өөрсдийн овгийг төлөөлөн Араатан ууланд орж, тэндэхийн нөөц баялгийг цуглуулж болно. Ян Чэнь, үүний ач холбогдлыг ойлгож байна уу?»
«Өнгөрсөн таван жилд Зуун овгийн сорилтод Ян овгийн гаргасан хамгийн сайн амжилт нь ердөө хорин нэгдүгээр байр байсан!»
«Тийм ээ. Тэр оролдлогоос хойш Ян овог дахин Араатан ууланд нэвтэрч чадаагүй» гэж нэгэн хүн дуу нэмэв.
«Ян овог өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд Зуун овгийн сорилтын эхний гучид нэг ч удаа багтаж чадаагүй гэж үү?» гэж Ян Чэнь өөрийн эрхгүй асуув.
«Тийм амархан зүйл биш ээ.» Ян Жиньхэ санаа алдав. «Их овог бүр нямбайлан өсгөж бойжуулсан гурван авьяастнаа явуулж чадна. Арван хоёр овгоос нийтдээ гучин зургаан хүн оролцоно.»
«Жил бүр эхний гучин байрны бараг бүгдийг тэд эзэлдэг!»
«Дунд болон жижиг овгууд цоорхой ашиглахыг л хичээхээс өөр аргагүй.»
Гэвч Ян Жиньхэгийн хэлснээр, тэр цоорхойг ашиглах нь мэдээж амаргүй байлаа.
Ян овгийн Хоёрдугаар ноён гунигтай өнгөөр хэлэв. «Дунд зэргийн овгуудын өсгөж бойжуулсан авьяастнууд Их овгуудынхтай харьцуулахад нэлээд дутуу хэвээр. Өнгөрсөн жил бид тун ойртсон. Ямартай ч Ян овог Араатан ууланд ороогүй таван жил өнгөрчээ. Нөөц баялаг маань амархан шавхагддаг тул энэ жил ямар ч аргаар хамаагүй Араатан ууланд дахин нэвтрэх ёстой!» Энэ мөчид бүхний харц Ян Чэнь дээр тусав.
Ян Жиньхэ нухацтай царайлан хэлэв. «Ян Чэнь, одоо чи Зуун овгийн сорилт ямар чухал болохыг ойлгосон байх. Энэ нь Ян овгийн ирээдүйг тодорхойлно. Хэрэв Ян овог энэ жил Араатан ууланд нэвтэрч чадахгүй бол авьяастнуудаа өсгөн бойжуулахад хэрэгтэй нөөц баялгийн ноцтой хомсдолд орно!»
Ян Чэнь хэсэг бодсоноо аяархан асуув. «Овгийн ахлагч аа, та намайг энэ Зуун овгийн сорилтод оролцуулахыг хүсэж байна уу?»
«Чи өмнөх жилүүдийн Ян овгийн авьяастнуудаас хавьгүй илүү.» Ян Жиньхэ ихээхэн найдлага тавин хэлэв. «Тиймээс Ян Чэнь, чи Ян овгийг төлөөлөн тулалдана. Араатан уулын доторх нөөц баялгийг олж авч чадах эсэх маань чамаас л шалтгаална.»